Thủ tục nhập khẩu động vật sống

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu giao thương ngày càng mở rộng, việc nhập khẩu động vật sống vào Việt Nam đang trở thành một lĩnh vực vô cùng sôi động. Từ việc nhập khẩu thú cưng, động vật hoang dã phục vụ bảo tồn, cho đến gia súc, gia cầm và thủy hải sản phục vụ kinh doanh thương mại, nuôi thương phẩm hay làm giống bố mẹ, tất cả đều đòi hỏi một quy trình vận hành chuỗi cung ứng (supply chain) logistics cực kỳ chuyên nghiệp. Tuy nhiên, do những rủi ro tiềm ẩn về dịch bệnh, an toàn sinh học và kiểm dịch, mặt hàng này chịu sự quản lý vô cùng chặt chẽ của Cục Thú y (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cùng cơ quan Hải quan. Với dịch vụ hải quan dịch vụ sống, vận tải Thái Hà hỗ trợ doanh nghiệp xử lý trọn gói từ xin giấy phép nhập khẩu, đăng ký kiểm dịch, khai báo hải quan đến vận chuyển động vật về an toàn.

Mục lục bài viết

Chính sách nhập khẩu động vật sống

Thủ tục nhập khẩu động vật sống được điều chỉnh bởi một hệ thống các văn bản pháp luật và chính sách chuyên ngành nghiêm ngặt. Cụ thể, doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định tại:

Luật Thú y số 79/2015/QH13.
Nghị định 13/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Thú y.
Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT quy định về kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật trên cạn.
Thông tư 26/2016/TT-BNNPTNT quy định về kiểm dịch thủy sản và sản phẩm thủy sản.
Thông tư 38/2015/TT-BTC và văn bản sửa đổi bổ sung 39/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính.
Thông tư số 01/2024/TT-BNNPTNT ngày 02/02/2024.

Dựa trên các nền tảng pháp lý này, khi thực hiện thủ tục nhập khẩu động vật sống, doanh nghiệp bắt buộc phải lưu ý các chính sách cốt lõi sau: Thứ nhất, trước khi hàng về, doanh nghiệp phải xin được giấy phép kiểm dịch từ Cục Thú y. Thứ hai, cần kiểm tra đối chiếu xem loài động vật đó có nằm trong danh mục CITES (Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp) hay không; nếu có, bắt buộc phải xin thêm giấy phép nhập khẩu CITES. Thứ ba, doanh nghiệp phải khai báo rõ mục đích nhập khẩu là để làm thực phẩm, nuôi thương phẩm, làm giống hay nuôi cảnh. Thứ tư, bắt buộc phải chuẩn bị sẵn khu vực nuôi nhốt, cách ly đạt chuẩn để phục vụ quá trình theo dõi, kiểm tra dịch tễ. Cuối cùng, hàng hóa vận chuyển phải được dán nhãn mác đầy đủ theo quy định.

Xác định mã hs động vật sống

Xác định chính xác mã HS (HS Code) là nghiệp vụ quan trọng bậc nhất, quyết định sự thành bại của toàn bộ thủ tục nhập khẩu động vật sống. Thông qua mã HS, doanh nghiệp sẽ biết được chính xác mức thuế nhập khẩu, thuế GTGT và các chính sách quản lý chuyên ngành đi kèm.

Mã HS của động vật sống được phân loại như sau: Hệ thống hải quan xếp động vật sống vào hai chương chính:

Chương 1: Dành cho các loại động vật sống trên cạn.
Chương 3: Dành cho các loại cá, động vật giáp xác, động vật thân mềm và các loài động vật thủy sinh không xương sống khác.

Rủi ro từ việc áp sai mã HS: Việc định danh sai đặc điểm, chủng loại dẫn đến áp sai mã HS sẽ mang lại những hậu quả nghiêm trọng về mặt tài chính và thời gian. Lô hàng của bạn có thể bị trì hoãn thủ tục hải quan do cơ quan chức năng cần thêm thời gian xác minh thông tin. Tệ hơn, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định 128/2020/NĐ-CP. Trong trường hợp việc khai sai mã HS làm phát sinh thiếu tiền thuế, mức phạt áp dụng tối thiểu là 2.000.000 VNĐ và có thể lên tới mức cao nhất là phạt gấp 3 lần số tiền thuế khai thiếu. Do đó, sự chuẩn xác trong nghiệp vụ là yêu cầu tiên quyết.

Thuế nhập khẩu động vật sống

Tối ưu hóa chi phí thuế là mục tiêu của mọi doanh nghiệp. Khi làm thủ tục nhập khẩu động vật sống, bạn cần hoàn thành nghĩa vụ đóng thuế nhập khẩu để được giải phóng hàng hóa.

Cách tính thuế nhập khẩu cơ bản:

Thuế nhập khẩu = Trị giá CIF x % Thuế suất nhập khẩu.
Thuế GTGT (VAT) = (Trị giá CIF + Thuế nhập khẩu) x % Thuế suất GTGT. (Lưu ý: Trị giá CIF là giá trị hàng hóa cộng toàn bộ chi phí vận tải, bảo hiểm đưa hàng về đến cửa khẩu Việt Nam).

Những ưu đãi và lưu ý đặc biệt về thuế: Trong thủ tục nhập khẩu động vật sống, có một điểm cực kỳ thuận lợi cho nhà kinh doanh: Động vật sống thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (VAT = 0%) ở khâu nhập khẩu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tận dụng tối đa các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Nếu động vật được nhập khẩu từ các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Úc, Chile, Ấn Độ, Châu Âu hoặc khối ASEAN và có Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ, lô hàng sẽ được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, thường là 0%. Nắm bắt được ưu đãi này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao biên lợi nhuận đáng kể.

Hồ sơ làm thủ tục nhập khẩu động vật sống

Sự chuẩn bị hồ sơ chứng từ (Documentation) hoàn hảo là cách tốt nhất để rút ngắn thời gian thông quan. Bộ hồ sơ chuẩn chỉnh để tiến hành thủ tục nhập khẩu động vật sống bao gồm:

Tờ khai hải quan nhập khẩu.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
Vận đơn (Bill of Lading / Airway Bill).
Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).
Hợp đồng thương mại (Sale Contract).
Chứng nhận xuất xứ (C/O) để hưởng ưu đãi thuế (nếu có).
Health Certificate (Giấy chứng nhận sức khỏe y tế do nước xuất khẩu cấp).
Giấy phép nhập khẩu (đối với danh mục CITES hoặc theo yêu cầu riêng).
Hồ sơ đăng ký kiểm dịch động vật và kết quả kiểm dịch.

Trong bộ hồ sơ này, Health Certificate (Giấy chứng nhận sức khỏe) là chứng từ mang tính chất sống còn. Mặc dù không phải là chứng từ bắt buộc của riêng phía hải quan, nhưng nó lại là chứng từ bắt buộc phải nộp cho cơ quan thú y để có thể đăng ký kiểm dịch. Tờ khai hải quan, vận đơn, hóa đơn thương mại và đăng ký kiểm dịch là những giấy tờ quan trọng nhất hải quan sẽ kiểm tra gắt gao nhất.

Quy trình làm thủ tục nhập khẩu động vật sống

Để đảm bảo lô hàng được vận chuyển an toàn từ nước ngoài về kho xưởng, doanh nghiệp cần thực hiện quy trình thủ tục nhập khẩu động vật sống theo 5 bước tiêu chuẩn sau đây:

Bước 1: Xin giấy phép nhập khẩu từ Cục Thú y

Trước khi hàng khởi hành, doanh nghiệp phải xin giấy phép từ Cục Thú y thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc nộp hồ sơ giấy. Bước này giúp nhà nước xác định loài động vật đó có được phép nhập vào Việt Nam hay không, và công ty xuất khẩu có đủ điều kiện vệ sinh dịch tễ hay không. Chỉ khi có giấy phép này, bạn mới có thể thực hiện kiểm dịch và mở tờ khai.

Bước 2: Khai báo tờ khai hải quan điện tử

Khi đã có bộ chứng từ đầy đủ (Hợp đồng, Invoice, Packing list, Vận đơn, C/O, Thông báo hàng đến), bộ phận nghiệp vụ sẽ tiến hành truyền dữ liệu lên phần mềm hải quan. Thời hạn khai báo chậm nhất là 30 ngày kể từ khi hàng cập bến, nếu quá hạn sẽ bị phạt vi phạm hành chính. Mọi thông tin sai sót về thuế, mã HS hay xuất xứ trên tờ khai điện tử đều dẫn đến rắc rối lớn.

Bước 3: Đăng ký kiểm dịch và mở tờ khai hải quan

Doanh nghiệp tiến hành nộp hồ sơ đăng ký kiểm dịch trên hệ thống Cổng một cửa quốc gia hoặc nộp trực tiếp tại Cục Thú y. Khi có Đơn khai báo kiểm dịch được xác nhận, doanh nghiệp mang hồ sơ xuống Chi cục Hải quan để mở tờ khai. Việc lấy mẫu xét nghiệm, kiểm tra sức khỏe động vật sẽ được cơ quan thú y thực hiện song song trong thời điểm này.

Bước 4: Thông quan tờ khai hải quan

Sau khi cán bộ hải quan kiểm tra hồ sơ hợp lệ và đối chiếu với kết quả kiểm dịch đạt yêu cầu, tờ khai sẽ được thông quan. Doanh nghiệp nộp các khoản thuế phí liên quan để chính thức hoàn tất thủ tục nhập khẩu động vật sống. Trong một số trường hợp, nếu việc kiểm dịch cần thời gian cách ly dài (có thể lên tới 45 ngày), doanh nghiệp có thể xin giải phóng hàng mang về khu vực cách ly bảo quản trước, và chờ bổ sung kết quả kiểm dịch sau để thông quan chính thức.

Bước 5: Mang hàng về kho bảo quản, cách ly và sử dụng

Cuối cùng, doanh nghiệp thanh lý tờ khai hải quan, đổi lệnh và mang hàng hóa về cơ sở nuôi nhốt, cách ly.

Những lưu ý khi làm thủ tục nhập khẩu động vật sống

Mặt hàng động vật sống có rủi ro chết, hao hụt rất cao nếu thủ tục bị ách tắc. Dưới đây là những kinh nghiệm xương máu khi vận hành thủ tục nhập khẩu động vật sống:

Về mặt pháp lý và thủ tục

Tuyệt đối phải yêu cầu nhà xuất khẩu nước ngoài cung cấp Giấy chứng nhận sức khỏe (Health Certificate) hợp lệ.

Xin cấp phép CITES đầy đủ đối với động vật thuộc danh mục quý hiếm.

Hãy chủ động làm hồ sơ đăng ký kiểm dịch ngay cả trước khi hàng cập cảng/sân bay. Vì đây là mặt hàng cần duy trì sự sống (sục oxy, bảo quản đông lạnh đối với thủy sản…), chi phí lưu container, phí cắm điện tại cảng sẽ đội lên cực kỳ khủng khiếp nếu thủ tục bị chậm trễ.

Cơ quan chức năng quản lý cực kỳ gắt gao quá trình đưa hàng về khu cách ly. Điển hình, theo tinh thần Công văn 3787/TCHQ-GSQL của Tổng cục Hải quan, mọi hành vi tự ý tiêu thụ hàng hóa, không đưa đúng số lượng động vật về nơi cách ly kiểm dịch quy định (ví dụ: nhập 200.000 con cá giống nhưng khi về cơ sở cách ly chỉ còn 50.000 con) sẽ bị lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính nặng nề để răn đe.

Về mặt vận hành logistics

Doanh nghiệp bắt buộc phải trang bị cơ sở nuôi nhốt, khu vực cách ly đạt tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ.

Đảm bảo cung cấp đủ thức ăn, sục khí oxy và duy trì hệ thống kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt trong suốt thời gian vận chuyển từ cảng/sân bay về kho xưởng.

Đội ngũ giao nhận hiện trường (Ops) và bộ phận chứng từ (Docs) phải phối hợp nhịp nhàng, thần tốc để giải phóng động vật sống trong thời gian ngắn nhất.

Bài viết hữu ích: Dịch vụ vận chuyển thú cưng an toàn, chi phí hợp lý

Bài viết trên là tổng hợp toàn bộ thủ tục nhập khẩu động vật sống, xác định mã hs, tính thuế nhập khẩu và những lưu ý khi làm thủ tục và vận chuyển động vật sống. Hy vọng bài viết sẽ mang lại những thông tin mà quý vị đang tìm kiếm.