Trong một khâu quan trọng khi hàng hóa cập cản, và là nghiệp vụ để hải quan căn cứ vào đó và thông quan cho lô hàng nhập, một tài liệu tưởng chừng như đơn giản lại đóng vai trò quan trọng đó chính là Manifest hay còn gọi là bản kê khai hàng hóa. Cùng GoTHL tìm hiểu rõ hơn về Manifest là gì ngay bài viết dưới đây nhé.
Manifest là gì?
Manifest được hiểu là bảng kê khai hàng hóa cùng các chứng từ, giấy tờ của lô hàng dùng để thông quan đối với tàu xuất nhập cảnh, khi lô hàng đến cảng, hàng tàu sẽ nhận được thông báo hàng đến, việc khai báo hải quan sẽ được thực hiện bởi đại lý ở cảnh, các thông tin về lô hàng cần phải khai báo thường gồm:
- Thông tin phương tiện vận tải (số hiệu chuyến bay, số tàu, số container)
- Tên người gửi hàng (shipper) và người nhận hàng (consignee)
- Danh sách chi tiết các lô hàng: loại hàng, số lượng, trọng lượng, thể tích và ký mã hiệu
- Số vận đơn tương ứng với từng lô hàng
- Cảng đi, cảnh đến, nơi xếp dỡ.

Các thông tin dùng để khai báo hải quan phải chắc chắn trùng khớp với những thông tin về lô hàng được cung cấp bởi người xuất khẩu, việc hãng tàu với đơn vị giao nhận (Forwarder) khai thông tin lô hàng với hải quan sẽ được gọi là khai manifest. Cụ thể hơn, Forwarder sẽ khai manifest cho House Bill of Lading, trong khi đó hãng tàu sẽ khai manifrest cho Master Bill of Lading.
Khi người nhận đến nhận hàng, cơ quan hải quan sẽ tiến hành đối chiếu các thông tin về lô hàng trên lệnh giao hàng Delivery Order với thông tin được hãng tàu khai trên manifest. Hãng sẽ được giao thông tin đối chiếu là trùng khớp và ngược lại. Từ đó cho thấy muốn nhận hàng sớm thì việc khai phải được tiến hành hết sức cẩn thận.
Phân loại Manifest
| Theo loại hình vận tải | Ý nghĩa |
| Cargo Manifest (Bản kê khai hàng hóa) | Liệt kê chi tiết hàng hóa trên tàu, máy bay, xe tải hoặc container. Đây là loại phổ biến nhất. |
| Passenger Manifest (Bản kê khai hành khách) | Liệt kê thông tin hành khách trên một chuyến bay hoặc tàu. |
| Crew Manifest (Bản kê khai thuyền viên/tổ bay) | Liệt kê danh sách thuyền viên, phi hành đoàn phục vụ trên phương tiện vận tải. |
| Theo mục đích sử dụng trong thủ tục hải quan | Ý nghĩa |
| Import Manifest (Manifest nhập khẩu) | Do hãng vận tải lập để khai báo danh sách hàng hóa nhập khẩu cho cơ quan hải quan ở cảng đến. |
| Export Manifest (Manifest xuất khẩu) | Lập để khai báo hàng xuất khẩu cho hải quan tại cảng đi. |

Tầm quan trọng của việc khai Manifest
Manifest cũng quan trọng như khai báo hải quan vì sau khi nhận Arrival Notice, consignee sẽ cầm lệnh giap hàng cho Delivery Order để hải quan lấy hàng, nếu thông tin trên Delivery Order giống với thông tin đã khai trên Manifest thì hải quan mới giao hàng cho Consignee(Người nhận hàng).

Một số vai trò của manifest trong Logistics:
- Cơ quan hải quan: dùng để kiểm tra, quản lý, ngăn chặn buôn lậu, trốn thuế
- Doanh nghiệp vận tải: giúp theo dõi và quản lý hàng hóa trên hành trình
- Người gửi – người nhận: là căn cứ đối chiếu khi làm thủ tục nhận hàng hoặc khiếu nại
- Tính pháp lý: là chứng từ bắt buộc phải nộp cho hải quan khi hàng nhập khẩu/xuất khẩu
Có những hình thức khai Manifest nào
Thời điểm khai báo Manifest có thể khác nhau tùy theo quy định của các quốc gia, tuy nhiên trong một số trường hợp, các hãng tàu cần tiến hành khai báo hàng hóa và cập nhật các thông tin bổ sung tước khi cập cảng từ 1 – 2 ngày, ngoài ra hải quan yêu cầu hãng tàu phải khai báo manifest sau khi tàu đã chạy được 12 giờ. Nếu hãng tàu không tuân thủ thời gian khai báo quy định, có phải chịu phí phạt.
Hiện tại Việt Nam, có hai hình thức khai bản kê khai hàng hóa như sau:
Hình thức 1: Khai trực tiếp trên Công thông tin điện tử của Tổng cục hải quan.
Hình thức 2: Khai kê khai hàng hóa từ web, sau khi điền đầy đủ các mẫu này, người dùng có thể tải phần khai trên manifest và khai trên trang web: e-manifest.customs.gov.vn
Hướng dẫn khai Manifest chi tiết từng bước
Bước 1: Thông báo cho hãng tàu gắn quyền khai vận đơn gom hàng (đây là bước rất quan trọng, nếu không được phân quyền vận đơn gom hàng, hãng tàu sẽ khia manifest cho vận đơn đó luôn)
Bước 2: Đăng nhập và hệ thống một cửa quốc gia vnsw.gov.vn

Bước 3: Trong mục Bộ Giao Thông Vận Tải > Cục Hàng Hải > Quản lý cập phép hồ sơ
Bước 4: Khai báo hồ sơ manifest
Sau khi hoàn thành bước 3, màn hình sẽ hiển thị mục “Quản lý hồ sơ tàu biển xuất nhập quá cảnh”. Tại đây, người khai sẽ chọn hồ sơ khai báo cần thực hiện để tiến hành nhập các thông tin theo yêu cầu. Đây chính là công đoạn chính trong việc khai manifest.
Trước tiên, người khai cần chọn mã hồ sơ khai báo, sau đó chọn mục khai điện tử, tiếp tục chọn vận đơn gom hàng, rồi bấm thêm vận đơn. Tiếp theo, nhập đầy đủ các thông tin theo các trường yêu cầu trên hệ thống, sau đó nhấn “Cập nhật” để lưu dữ liệu.
Bước 5: Khai báo thông tin hàng hóa
Khi đã hoàn thành bước 4, người khai chọn vào biểu tượng dấu “+” để bổ sung chi tiết thông tin liên quan đến hàng hóa. Các dữ liệu cần nhập bao gồm: số container, số seal, trọng lượng và thể tích của lô hàng.
Bước 6: Khi nào có thông báo cập nhật thành công là đã hoàn tất các bước khia Manifest.
Hướng dẫn cách sửa Manifest khi khai báo sai
Trong quá trình khai Manifest, việc xảy ra sai sót là điều khó tránh khỏi. Khi đó, người khai cần tiến hành điều chỉnh manifest theo đúng quy định. Các bước thực hiện như sau:
Bước 1: Đăng nhập hệ thống
Truy cập vào Cổng thông tin một cửa quốc gia tại địa chỉ https://vnsw.gov.vn và đăng nhập bằng tài khoản đã được cấp.
Bước 2: Thực hiện yêu cầu chỉnh sửa
Người khai tiến hành chỉnh sửa bản khai theo thông tin mới nhất. Sau đó, tìm lại mã hồ sơ của lô hàng đã khai báo trước đó, chọn mục “Yêu cầu chỉnh sửa” và đẩy hồ sơ đi.
Bước 3: Chuẩn bị chứng từ gửi hải quan
Để cơ quan Hải quan xem xét và chấp nhận bản chỉnh sửa, người khai cần nộp đầy đủ các chứng từ sau:
- Công văn xin chỉnh sửa manifest
- Thư điện tử (email) của đại lý hoặc shipper yêu cầu chỉnh sửa manifest
- Vận đơn gom hàng (House Bill of Lading – HBL)
- Vận đơn chủ (Master Bill of Lading – MBL)
Sau khi cơ quan Hải quan chấp nhận bản chỉnh sửa, thủ tục điều chỉnh manifest coi như hoàn tất. Tuy nhiên, quá trình chỉnh sửa này thường mất khá nhiều thời gian và công sức. Vì vậy, người khai cần cẩn thận, hạn chế tối đa sai sót ngay từ bước đầu khai manifest để tránh phát sinh chi phí và thủ tục điều chỉnh sau này.
Trên đây là các bước khai báo manifest cũng như các điều chỉnh manifest khi có lỗi sai xảy ra trong quá trình nhập, từ đó giúp cho bạn hiểu rõ hơn về các bước thực hiện các bước từ A – Z nhanh nhất. Hy vọng rằng, bài viết đã cung cấp đến bạn nhiều thông tin và góp nhìn thú vụ về chủ đề này. Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần hỗ trợ tư vấn, bạn có thể liên hệ ngay GoTHL, chúng tôi tự hào là đơn vị uy tín trong lĩnh vực ngành nghề và những ưu thế vượt trội.
