Trong kỷ nguyên số bùng nổ, khi thói quen mua sắm trực tuyến đã trở thành một phần không thể thiếu của người dân, thị trường kinh doanh online đang chứng kiến những bước nhảy vọt thần tốc. Tuy nhiên, sự phát triển “nóng” này cũng kéo theo vô vàn rủi ro về hàng giả, gian lận thương mại và lừa đảo xuyên biên giới. Để thiết lập lại trật tự và tạo ra một sân chơi minh bạch, Luật thương mại điện tử 2025 đã chính thức ra đời. Đây không chỉ là khung pháp lý vững chắc nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng mà còn là “kim chỉ nam” định hình lại chiến lược kinh doanh của mọi cá nhân, tổ chức trên không gian mạng. Hãy cùng bóc tách chi tiết những điểm sáng mang tính bước ngoặt của đạo luật này qua bài viết dưới đây.
Luật Thương mại điện tử 2025 được quốc hội thông qua
Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã chính thức thông qua luật thương mại điện tử 2025 (Luật số 122/2025/QH15). Đạo luật mang tính lịch sử này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026.
Sự ra đời của luật thương mại điện tử 2025 đánh dấu một bước chuyển mình chiến lược trong tư duy quản lý nhà nước: từ việc giám sát thụ động các giao dịch đơn lẻ sang thiết lập một thể chế chủ động, toàn diện cho dòng chảy thương mại số. Đạo luật này thay thế cho các quy định đã có phần lỗi thời trước đây (như Nghị định 52/2013/NĐ-CP và Nghị định 85/2021/NĐ-CP), đồng thời bao quát đầy đủ mọi chủ thể từ nền tảng bán hàng trực tiếp, sàn giao dịch trung gian, mạng xã hội có tích hợp tính năng mua bán, cho đến các nền tảng tích hợp đa chức năng. Việc ban hành luật là mảnh ghép hoàn hảo giúp nền kinh tế số Việt Nam phát triển bền vững, an toàn và tiệm cận với các thông lệ quốc tế tốt nhất.
Điều kiện công khai trên nền tảng thương mại điện tử
Một trong những mục tiêu tối thượng của luật thương mại điện tử 2025 là xóa bỏ “vùng tối” thông tin, buộc các nền tảng phải hoạt động dưới ánh sáng của sự minh bạch. Theo quy định tại điều 11 của luật, các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) bắt buộc phải công khai các điều kiện hoạt động cơ bản nhất để người tiêu dùng có thể dễ dàng nắm bắt và tự bảo vệ mình. Cụ thể, những nội dung bắt buộc phải hiển thị công khai bao gồm:
- Thông tin về chủ quản nền tảng: Tên doanh nghiệp, địa chỉ, thông tin liên hệ rõ ràng.
- Chính sách bảo mật: Quy định chi tiết về cách thức thu thập, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên: Các điều kiện tham gia, giới hạn trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
- Phương thức tiếp nhận khiếu nại: Cung cấp cơ chế và quy trình rõ ràng để giải quyết phản ánh, yêu cầu của khách hàng.
Đặc biệt, luật nhấn mạnh mọi thông tin này phải được đặt ở vị trí dễ thấy, sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt dễ hiểu, tuyệt đối không được gây nhầm lẫn hay vi phạm thuần phong mỹ tục. Sự minh bạch này chính là chìa khóa marketing cốt lõi giúp các sàn TMĐT xây dựng “brand trust” (niềm tin thương hiệu) vững chắc trong tâm trí khách hàng.
Quy định chi tiết về giao dịch hàng hóa và dịch vụ
Bên cạnh các thông tin về nền tảng, luật thương mại điện tử 2025 đi sâu vào việc chuẩn hóa các điều kiện giao dịch, chia thành các nhóm nội dung cụ thể để áp dụng chuẩn xác cho từng mô hình kinh doanh.
Nội dung áp dụng chung cho mọi giao dịch
Dù kinh doanh sản phẩm vật lý hay cung cấp dịch vụ vô hình, các nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến đều phải công khai:
Chính sách về giá: Bao gồm giá niêm yết của hàng hóa/dịch vụ và tất cả các loại chi phí sử dụng nền tảng phát sinh.
Điều kiện và hạn chế: Các giới hạn về thời gian cung cấp, phạm vi địa lý giao hàng.
Thanh toán và hiển thị: Chính sách thanh toán an toàn, minh bạch các tiêu chí/thuật toán ưu tiên hiển thị sản phẩm (nếu có), và quy chế hoạt động livestream bán hàng.
Nội dung áp dụng riêng cho hàng hóa
Đối với các giao dịch mua bán hàng hóa hữu hình, pháp luật yêu cầu người bán và nền tảng phải minh bạch thêm các nội dung:
Chính sách giao hàng: Rõ ràng về phương thức, thời gian dự kiến và cước phí vận chuyển.
Chính sách đổi trả và hoàn tiền: Đảm bảo quyền lợi tối đa cho người mua khi nhận phải hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không đúng mô tả hoặc hàng hóa bị hư hỏng, khiếm khuyết.
Nội dung áp dụng riêng cho dịch vụ
Trong lĩnh vực cung ứng dịch vụ (như đặt phòng, vé máy bay, khóa học online, yêu cầu công khai sẽ tập trung vào:
Phương thức cung cấp dịch vụ: Cách thức khách hàng tiếp nhận và trải nghiệm dịch vụ.
Chính sách chấm dứt và hoàn tiền: Quy định rõ ràng về quyền hủy dịch vụ, thời hạn thông báo và cơ chế bồi hoàn tiền cho người tiêu dùng nếu dịch vụ không đạt cam kết.
Cơ chế đồng ý và xác nhận thông tin
Để chấm dứt tình trạng khách hàng bị ép buộc vào các điều khoản bất lợi mà không hề hay biết, luật thương mại điện tử 2025 đã thiết lập một rào cản kỹ thuật mang tên “Cơ chế đồng ý và xác nhận thông tin”.
Theo đó, trước khi cho phép người dùng mở tài khoản, nền tảng TMĐT bắt buộc phải có hệ thống yêu cầu người dùng đọc và nhấn xác nhận thể hiện sự đồng ý với các điều kiện hoạt động của sàn.
Nghiêm ngặt hơn, ở khâu thanh toán (checkout), hệ thống phải hiển thị bản tóm tắt giỏ hàng rõ ràng nhất. Người mua phải được quyền rà soát, chỉnh sửa và xác nhận sự đồng ý đối với: Số lượng, chủng loại hàng hóa/dịch vụ; phương thức và thời hạn giao hàng; các hình thức khuyến mãi được áp dụng; phương thức thanh toán; và đặc biệt là tổng chi tiết số tiền phải trả (bao gồm giá trị hàng, thuế, phí vận chuyển và phụ phí khác). Sau khi đặt hàng thành công, mọi thông tin này phải được lưu trữ và có khả năng truy cập lại từ tài khoản của người mua để làm bằng chứng pháp lý nếu có tranh chấp xảy ra.
Nghĩa vụ thuế đối với thương mại điện tử
Trong chiến lược quản lý vĩ mô, luật thương mại điện tử 2025 gắn liền với định hướng siết chặt và chống thất thu thuế trên không gian mạng. Mọi chủ thể tham gia bán hàng online, từ các doanh nghiệp lớn cho đến các cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ đều bắt buộc phải đăng ký kinh doanh và kê khai với cơ quan thuế.
Một quy định đáng chú ý là những cá nhân bán hàng có doanh thu vượt ngưỡng 100 triệu đồng/năm sẽ phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT). Để tăng cường tính hiệu quả, chính phủ đang triển khai cơ chế tự động đối chiếu dữ liệu người bán.
Đột phá nhất trong việc quản lý dòng tiền là quy định có thể yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử đóng vai trò như một “đại lý thuế bán phần” – tức là các sàn sẽ trực tiếp khấu trừ thuế tại nguồn trên mỗi đơn hàng thành công và nộp thay cho người bán. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng ban hành 04 sổ tay hướng dẫn chi tiết nghĩa vụ thuế cho từng nhóm đối tượng trên sàn TMĐT, giúp người dân dễ dàng nắm bắt và tuân thủ pháp luật, tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa người bán online và offline.
Tác động thực tế đối với người bán và nền tảng TMĐT
Sự ra đời của luật thương mại điện tử 2025 giống như một cuộc thanh lọc quy mô lớn, mang lại những tác động thực tiễn và sâu sắc tới toàn bộ hệ sinh thái:
Đối với người bán hàng và livestreamers: Sẽ không còn đất sống cho những gian thương buôn bán hàng giả, lừa đảo. Người bán bắt buộc phải cung cấp đầy đủ thông tin để xác thực danh tính, cung cấp giấy phép kinh doanh (đối với ngành nghề có điều kiện) và chứng nhận chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, những người làm nghề livestream bán hàng (Livestreamers/KOLs) phải chịu trách nhiệm trực tiếp về lời nói của mình. Họ phải được xác thực danh tính điện tử, tuyệt đối không được quảng cáo gian dối, thổi phồng công dụng sản phẩm và phải dừng ngay phiên phát sóng nếu phát hiện hàng hóa vi phạm pháp luật.
Đối với chủ quản nền tảng TMĐT: Các sàn TMĐT truyền thống và cả mạng xã hội (như TikTok, Facebook) sẽ phải gánh vác trách nhiệm nặng nề hơn bao giờ hết. Nền tảng phải:
- Kiểm duyệt chặt chẽ thông tin, rà soát và tự động gỡ bỏ các sản phẩm vi phạm pháp luật, hàng lậu, hàng giả.
- Có hệ thống lưu trữ dữ liệu giao dịch từ 1 đến 3 năm để phục vụ công tác thanh tra, truy vết.
- Chịu trách nhiệm pháp lý liên đới và phải bồi thường thiệt hại cho khách hàng nếu nền tảng không thực hiện đúng các quy định bảo vệ người dùng.
- Đối với nền tảng xuyên biên giới, bắt buộc phải chỉ định đại diện pháp nhân tại Việt Nam hoặc ký quỹ ngân hàng để giải quyết tranh chấp và nộp phạt khi có vi phạm.
Nếu cố tình phớt lờ, các tổ chức, cá nhân sẽ phải đối mặt với các chế tài xử phạt cực kỳ nghiêm khắc: Phạt tiền lên tới 60 triệu đồng đối với tổ chức (30 triệu đối với cá nhân), đình chỉ hoạt động từ 6-12 tháng, thu hồi tên miền “.vn”, gỡ bỏ ứng dụng khỏi kho tải và thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm.
Tóm lại, luật thương mại điện tử 2025 không chỉ là một công cụ pháp lý mạnh tay để răn đe, mà còn là bệ phóng hoàn hảo giúp thị trường số Việt Nam phát triển theo hướng “chất lượng thay vì số lượng”. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh chân chính, việc chủ động cập nhật, tái cấu trúc quy trình vận hành và tuân thủ chặt chẽ luật mới ngay từ bây giờ chính là chiến lược marketing định vị thương hiệu tuyệt vời nhất, nhằm chinh phục và giữ trọn niềm tin của người tiêu dùng.
Bài viết hữu ích: Biểu thuế xuất nhập khẩu 2026 – Cập nhật mới nhất
Vì thế, doanh nghiệp nên chủ động ứng dụng các công nghệ nhận diện và phát hiện vi phạm, tối ưu mạng lưới kho bãi và khâu hoàn tất mua hàng chặng cuối, xây dựng quy trình và tiêu chuẩn vận hành tốt hơn.
