Thị trường quốc tế ngày càng mở rộng, hạt Macca được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại hạt” đã và đang trở thành mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cao cho Việt Nam. Xuất khẩu hạt macca thành công không chỉ khẳng định chất lượng nông sản Việt Nam trên trường quốc tế mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường lớn khác như Mỹ, Trung Quốc, EU, và Hàn Quốc. Trong bài viết này GoTHL sẽ cung cấp cho doanh nghiệp kinh doanh hạt macca thông tin chi tiết về thủ tục xuất khẩu hạt macca ra thị trường nước ngoài.
Thủ tục xuất khẩu hạt Macca theo đúng quy định
Thủ tục xuất khẩu hạt macca về cơ bản được xem là hoạt động xuất khẩu hàng hóa thông thường, không thuộc danh mục cấm xuất khẩu,,. Tuy nhiên, do là mặt hàng nông sản và thực phẩm, hạt Macca phải tuân thủ các quy định về kiểm dịch thực vật và kiểm tra chất lượng. Hoạt động xuất khẩu hạt macca được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật chính sau:
- Nghị định 69/2018/NĐ-CP: Quy định rằng hạt macca không nằm trong danh mục hàng hóa bị cấm xuất khẩu và không yêu cầu phải xin giấy phép xuất khẩu. Doanh nghiệp có thể xuất khẩu hạt macca bình thường.
- Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC): Quy định chi tiết về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan.
- Thông tư 06/2023/VBHN-BNNPTNT (và Thông tư 15/2021/TT-BNNPTNT trước đó): Liệt kê hạt macca vào danh sách hàng hóa phải kiểm dịch thực vật xuất khẩu.
- Thông tư 11/2020/TT-BNNPTNT: Quy định về kiểm dịch thực vật.
Yêu cầu bắt buộc về kiểm dịch và an toàn thực phẩm
Mặc dù không cần giấy phép xuất khẩu, doanh nghiệp khi làm thủ tục xuất khẩu hạt macca bắt buộc phải tiến hành thủ tục kiểm dịch thực vật và kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Kiểm dịch thực vật: Đây là chứng từ cần thiết để thông quan. Doanh nghiệp cần đăng ký kiểm dịch với Chi cục Bảo vệ thực vật địa phương và sau khi sản phẩm đạt yêu cầu sẽ được cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật,. Đối với thị trường Australia, việc vận chuyển bằng đường biển yêu cầu số container và số niêm phong phải được xác nhận và ghi trên giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật hoặc trên chứng từ thương mại (ví dụ trên vận đơn), đồng thời số chứng nhận kiểm dịch thực vật cũng phải được ghi rõ trên vận đơn.
An toàn vệ sinh thực phẩm: Doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm và vệ sinh trong quá trình chế biến.
Mã HS Code phổ biến
Hạt Macca được phân loại trong nhóm HS Code 0802. Tùy thuộc vào hình thức sản phẩm, mã HS code là:
| Mô tả | Mã HS Code |
| Hạt Macca chưa bóc vỏ | 08026100 |
| Hạt Macca đã bóc vỏ (nhân) | 08026200 |
Chính sách thuế xuất khẩu
Xuất khẩu hạt macca được hưởng chính sách thuế ưu đãi tại Việt Nam:
Thuế xuất khẩu: Hạt macca là mặt hàng không có thuế xuất khẩu (0%) theo biểu thuế xuất khẩu hiện hành.
Thuế giá trị gia tăng (VAT): Hạt macca xuất khẩu không có thuế VAT hàng xuất khẩu (0%). Doanh nghiệp có thể được hoàn thuế VAT đầu vào nếu đủ điều kiện theo quy định của Luật Thuế GTGT.
Các tiêu chuẩn để xuất khẩu hạt macca
Để xuất khẩu hạt macca thành công, đặc biệt sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ, hoặc EU, sản phẩm cần đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm, và quy cách đóng gói.
Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm
Các tiêu chí về chất lượng cần được tuân thủ nghiêm ngặt, khác biệt so với tiêu chuẩn thương mại nội địa:
| Tiêu chí | Mô tả |
| Màu sắc | Vỏ hạt cần có màu nâu gỗ, nhân màu trắng hoặc trắng kem, và đồng đều. |
| Kích thước | Hạt phải có kích thước lớn, đồng đều; đường kính thường dao động từ 26 – 35mm. |
| Tỷ lệ nhân | Hạt phải có tỷ lệ nhân đầy, không bị lép, teo, đảm bảo hàm lượng dinh dưỡng cao. |
| Độ ẩm | Đây là công đoạn bắt buộc để tăng thời gian bảo quản. Độ ẩm tiêu chuẩn cần đạt từ 2 – 4% (hoặc dưới 4%). |
| An toàn | Hạt phải đồng đều về chất lượng, không ẩm mốc, không chứa chất gây nguy hại cho sức khỏe, không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng. |
| Hương vị | Sản phẩm phải có vị béo nhẹ, thơm mùi bơ nhẹ, ngọt tự nhiên—đặc trưng của hạt đủ độ chín và có giá trị dinh dưỡng cao nhất. |
Tiêu chuẩn quy trình sản xuất và chứng nhận
Để đảm bảo chất lượng, toàn bộ quy trình từ chọn giống, chăm sóc, thu hoạch đến sản xuất, sơ chế cần diễn ra trong một quy trình khép kín. Quá trình sản xuất và chế biến cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm:
Chứng nhận chất lượng: Cần đạt các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO 22000,, hoặc các tiêu chuẩn về thực hành nông nghiệp tốt như VietGAP, GlobalG.A.P. (đặc biệt khi xuất khẩu đi EU, Nhật, Mỹ).
Truy xuất nguồn gốc: Doanh nghiệp cần đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng từ vùng trồng đến cơ sở chế biến, đóng gói và xuất khẩu.
Tiêu chuẩn đóng gói và bảo quản
Hạt Macca cần được đóng gói theo quy cách phù hợp để giữ chất lượng và giá trị dinh dưỡng nguyên vẹn:
Sản phẩm phải được đóng gói hút chân không hoặc đóng hộp kín,. Có thể dùng bao PP có lót PE, túi giấy kraft, hoặc lon thiếc. Cần được bảo quản trong kho mát có nhiệt độ dưới 16 độ C, thông thoáng, khô ráo để tránh ẩm mốc và ánh nắng trực tiếp,.
Cần dán shipping mark lên từng kiện hàng để tránh thất lạc và thuận lợi cho thủ tục hải quan. Nhãn cần có tên hàng bằng tiếng Anh, tên đơn vị nhập khẩu, số thứ tự kiện và dòng chữ “made in Vietnam”. Cần thực hiện xử lý hun trùng/nhiệt, hoặc chiếu xạ để tiêu diệt vi khuẩn hoặc nấm mốc, đồng thời cung cấp giấy chứng nhận hun trùng (nếu cần).
Các bước chính trong thủ tục xuất khẩu hạt macca
Thủ tục xuất khẩu hạt macca tuân thủ theo quy trình khai báo hải quan điện tử và chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ chứng từ,.
Bước 1: Chuẩn bị hàng hóa và hoàn thiện hồ sơ pháp lý
Trước khi làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp cần ký kết hợp đồng thương mại với đối tác nước ngoài và đảm bảo hàng hóa đã được thu hoạch, xử lý, và đóng gói theo đúng tiêu chuẩn,.
Bộ hồ sơ hải quan xuất khẩu hạt macca căn cứ khoản 5 điều 1 thông tư số 39/2018/TT-BTC (Sửa đổi từ điều 16 Thông tư số 38/2015/TT-BTC) bao gồm các chứng từ sau:
- Tờ khai hải quan.
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
- Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).
- Hợp đồng thương mại (Sales Contract).
- Vận đơn (Bill of Lading).
- Giấy phép xuất khẩu (nếu có yêu cầu).
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc hàng hóa (hóa đơn, bảng kê thu mua).
- Các giấy tờ, chứng từ xuất khẩu khác theo quy định.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị các chứng từ quan trọng khác theo yêu cầu của nước nhập khẩu như: Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật, giấy chứng nhận xuất xứ, hun trung, giấy vệ sinh an toàn thực phẩm.
Bước 2: Kiểm dịch thực vật
Doanh nghiệp nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật cho cơ quan kiểm dịch thực vật tại địa phương. Sau khi kiểm tra chất lượng hàng hóa, cơ quan kiểm dịch thực vật sẽ cấp chứng nhận nếu sản phẩm đạt yêu cầu. Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật là điều kiện bắt buộc để thông quan.
Bước 3: Mở tờ khai hải quan điện tử
Sử dụng phần mềm khai hải quan điện tử (VNACCS/VCIS) để kê khai thông tin hàng hóa, mã HS code xuất khẩu hạt macca và đính kèm bộ chứng từ theo quy định.
Hệ thống sẽ phân luồng tờ khai thành luồng xanh, vàng, hoặc đỏ.
Bước 4: Thông quan và hoàn tất chứng từ
Sau khi tờ khai được thông quan, doanh nghiệp tiến hành vận chuyển hàng ra cảng và giao hàng theo điều kiện đã thỏa thuận (ví dụ: FOB, CIF). Cuối cùng, nhận lại bộ chứng từ để làm thủ tục thanh toán và hoàn thuế (nếu có).
Một vài lưu ý khi xuất khẩu hạt macca
Để thủ tục xuất khẩu hạt macca diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp cần lưu ý các vấn đề quan trọng về thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình vận hành.
Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các tiêu chuẩn của thị trường (như SPS, TBT), đặc biệt là các yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và chất cấm sử dụng trong sản xuất.
Khi xuất khẩu hạt macca sang Trung Quốc, doanh nghiệp cần có Mã số xuất khẩu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) cấp, đây là điều kiện tiên quyết cho hàng hóa chính ngạch. Mã số này có hiệu lực 5 năm và doanh nghiệp phải chủ động gia hạn mã số xuất khẩu hạt macca từ 3-6 tháng trước khi hết hạn để tránh gián đoạn hoạt động xuất khẩu.
Cập nhật các tiêu chuẩn chất lượng mà đối tác có thể yêu cầu, như GlobalGAP, VietGAP, HACCP.
- Bài viết hữu ích: Kho CFS là gì? Quy trình khai thác hàng xuất tại kho CFS
Trên đây là chi tiết thủ tục xuất khẩu hạt Macca mà vận tải GoTHL muốn gửi tới quý doanh nghiệp. Nếu các cá nhân, doanh nghiệp đang có nhu cầu xuất khẩu hạt macca mà còn khó khăn trong việc làm các thủ tục xuất khẩu liên hệ tới GoTHL để được hỗ trợ và tư vấn hoàn toàn miễn phí.
