Việt Nam hiện đang là một trong những thị trường tiêu thụ đồ uống có cồn năng động và phát triển bậc nhất khu vực. Nhu cầu thưởng thức các dòng rượu ngoại cao cấp như rượu vang (Wine), rượu mạnh (Whisky, Cognac, Vodka) hay rượu mùi đang ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, rượu là một mặt hàng nhạy cảm, chịu sự quản lý chuyên ngành khắt khe từ nhiều bộ ban ngành khác nhau. Việc không nắm vững pháp luật có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro lưu kho, nộp phạt hay thậm chí buộc tái xuất. Trong bài viết này, vận tải Thái Hà xin chia sẻ đến quý vị quy trình làm thủ tục nhập khẩu rượu các loại, mã hs, thuế nhập khẩu và những thông tin liên quan, cùng tìm hiểu ngay nhé.
Quy định thủ tục nhập khẩu rượu
Để tiến hành thủ tục nhập khẩu rượu các loại thuận lợi, bước đầu tiên và quan trọng nhất là doanh nghiệp phải nắm rõ hành lang pháp lý. Rượu không thuộc danh mục cấm nhập khẩu, tuy nhiên đây là mặt hàng kinh doanh có điều kiện và chịu sự quản lý chặt chẽ. Các văn bản pháp luật chi phối trực tiếp đến hoạt động nhập khẩu rượu bao gồm:
- Nghị định số 105/2017/NĐ-CP và nghị định sửa đổi 17/2020/NĐ-CP quy định chi tiết về điều kiện kinh doanh, phân phối rượu.
- Nghị định số 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn luật an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu.
- Thông tư 38/2015/TT-BTC và 39/2018/TT-BTC quy định về thủ tục hải quan.
Căn cứ vào các quy định trên, khi làm thủ tục nhập khẩu rượu các loại, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện cốt lõi sau:
- Giấy phép phân phối rượu: Đối với rượu có nồng độ cồn từ 5.5 độ trở lên, doanh nghiệp bắt buộc phải xin giấy phép phân phối rượu do bộ công thương cấp.
- Cửa khẩu nhập khẩu: Rượu các loại chỉ được phép nhập khẩu vào Việt Nam thông qua các cửa khẩu quốc tế.
- An toàn thực phẩm và dán tem: Rượu nhập khẩu phải thực hiện công bố vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng nhà nước, dán tem nhập khẩu và nhãn phụ tiếng Việt theo quy định trước khi lưu thông ra thị trường.
Dán nhãn hàng hóa cho rượu nhập khẩu
Dán nhãn mác là một khâu bắt buộc và vô cùng quan trọng trong thủ tục nhập khẩu rượu các loại. Theo nghị định số 43/2017/NĐ-CP và nghị định 111/2021/NĐ-CP, việc dán nhãn sai quy định hoặc thiếu thông tin có thể khiến lô hàng bị hải quan giữ lại, xử phạt hành chính theo nghị định 128/2020/NĐ-CP và tước quyền hưởng thuế ưu đãi. Nội dung bắt buộc trên nhãn mác rượu nhập khẩu bao gồm:
- Tên sản phẩm, thương hiệu rượu.
- Tên và địa chỉ của cá nhân/tổ chức xuất khẩu và nhà nhập khẩu chịu trách nhiệm phân phối tại Việt Nam.
- Xuất xứ hàng hóa (made in…).
- Định lượng (thể tích thực).
- Hàm lượng Ethanol (nồng độ cồn).
- Hướng dẫn bảo quản (đặc biệt quan trọng đối với rượu vang).
- Thông tin cảnh báo sức khỏe (nếu có) và mã nhận diện lô hàng.
Bên cạnh nhãn mác, doanh nghiệp còn phải mua và dán tem rượu nhập khẩu do Tổng cục Hải quan phát hành. Tem phải được dán vắt qua nơi rượu được lấy ra (như nắp chai, vòi vặn) sao cho khi mở nắp, tem sẽ tự động rách, không thể khôi phục lại.
Xác định mã hs rượu nhập khẩu
Trong thương mại quốc tế, mã HS (Harmonized System) là “chìa khóa” quyết định mức thuế quan và chính sách áp dụng cho lô hàng. Xác định sai mã HS khi làm thủ tục nhập khẩu rượu các loại không chỉ khiến doanh nghiệp chậm trễ thông quan, cản trở tiến độ giao hàng mà còn đối mặt với nguy cơ bị phạt hành chính và truy thu thuế.
Mặt hàng đồ uống có cồn và rượu thuộc chương 22: đồ uống, rượu và giấm. Quý doanh nghiệp cần căn cứ vào phương pháp lên men, nồng độ cồn và loại bình chứa để áp mã chính xác:
- Nhóm 2204: Rượu vang làm từ nho tươi, bao gồm rượu vang nổ (2204.10.00), rượu vang thường có nồng độ cồn dưới 15% (2204.21.11) hoặc trên 15% (2204.21.13) đóng trong bình dưới 2 lít.
- Nhóm 2205: Rượu Vermouth và các loại rượu vang nho tươi khác pha thêm thực vật/chất thơm.
- Nhóm 2208: Cồn Etylic chưa biến tính (nồng độ <80%); các dòng rượu mạnh như brandy/cognac (2208.20), whisky (2208.30), rum (2208.40), gin (2208.50), vodka (2208.60) và rượu mùi liqueurs (2208.70).
Thuế nhập khẩu rượu
Rượu là mặt hàng chịu thuế suất rất cao tại Việt Nam nhằm hạn chế tiêu dùng. Khi thực hiện thủ tục nhập khẩu rượu các loại, doanh nghiệp phải hoàn thành 3 nghĩa vụ thuế chính:
Thuế nhập khẩu (Import Duty)
Thuế suất nhập khẩu ưu đãi thông thường cho rượu vang và rượu mạnh dao động rất cao, từ 50% đến 65% tùy loại.
Chiến lược tối ưu chi phí: Nếu doanh nghiệp yêu cầu đối tác cung cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) như C/O Form E (Trung Quốc), Form D (ASEAN), EUR.1 (EVFTA Châu Âu), CPTPP… mức thuế này có thể được ưu đãi giảm xuống mức thấp, thậm chí là 0%.
Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB – SCT)
Rượu có nồng độ cồn dưới 20 độ: Chịu mức thuế TTĐB là 35%.
Rượu có nồng độ cồn từ 20 độ trở lên: Chịu mức thuế TTĐB khổng lồ lên tới 65%.
Thuế giá trị gia tăng (VAT)
Mức thuế VAT áp dụng cho các loại rượu nhập khẩu thường là 10% (hoặc 8% theo chính sách giảm thuế của chính phủ từng thời kỳ).
Công thức tính: Thuế nhập khẩu = Trị giá CIF x % Thuế NK. Thuế TTĐB = (Trị giá CIF + Thuế NK) x % Thuế TTĐB. Cuối cùng, Thuế VAT = (Trị giá CIF + Thuế NK + Thuế TTĐB) x % VAT.
Hồ sơ công bố ATTP cho rượu nhập khẩu
Bất kỳ đồ uống dùng cho con người nào khi nhập khẩu đều phải đảm bảo tiêu chuẩn y tế. Theo nghị định 15/2018/NĐ-CP, việc thực hiện tự công bố an toàn thực phẩm (ATTP) trong thủ tục nhập khẩu rượu các loại. Bước này nên được làm trước khi hàng về cảng vì thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm khá lâu. Hồ sơ tự công bố ATTP bao gồm:
- Bản tự công bố sản phẩm (Mẫu 01, Phụ lục I – NĐ 15/2018/NĐ-CP).
- Giấy phép lưu hành tự do (CFS – Certificate of free sale) hoặc giấy chứng nhận y tế (Health Certificate) do nước xuất khẩu cấp.
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm ATTP (Test Report) do phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn ISO 17025 cấp, có thời hạn trong vòng 12 tháng. Doanh nghiệp cần gửi mẫu rượu thực tế đi test các chỉ tiêu theo QCVN 6-3:2010/BYT (ethanol, methanol, SO2…).
- Nhãn gốc sản phẩm và maket nhãn phụ tiếng Việt.
- Giấy phép kinh doanh có ngành nghề kinh doanh đồ uống có cồn.
Sau khi nộp hồ sơ qua hệ thống trực tuyến hoặc tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp tỉnh/thành phố (ví dụ ban quản lý ATTP TP.HCM), doanh nghiệp sẽ được cấp mã số và được phép lưu hành sản phẩm.
Bộ hồ sơ làm thủ tục nhập khẩu rượu
Khi lô hàng cập cảng, nhân viên chứng từ cần chuẩn bị một bộ hồ sơ hải quan hoàn chỉnh để nộp cho cơ quan kiểm tra. Căn cứ theo thông tư 39/2018/TT-BTC, bộ hồ sơ chuẩn xác để làm thủ tục nhập khẩu rượu các loại bao gồm:
- Tờ khai hải quan nhập khẩu.
- Hợp đồng thương mại ngoại thương (Sales Contract).
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
- Phiếu đóng gói hàng hóa chi tiết (Packing List).
- Vận đơn đường biển (Bill of Lading) hoặc Vận đơn hàng không (Airway Bill).
- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin – C/O) để xin giảm thuế.
- Bản sao Giấy phép phân phối rượu (do Bộ Công Thương cấp đối với rượu >= 5.5 độ).
- Hồ sơ tự công bố vệ sinh ATTP đã được duyệt.
- Giấy đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng ATTP hàng nhập khẩu.
Quy trình làm thủ tục nhập khẩu rượu
Việc triển khai thực tế thủ tục nhập khẩu rượu các loại đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa doanh nghiệp, cơ quan hải quan và các cơ quan kiểm tra chuyên ngành. Dưới đây là lộ trình 5 bước chuẩn mực:
Bước 1: Khai báo hải quan điện tử
Dựa trên bộ chứng từ gốc, doanh nghiệp truyền dữ liệu tờ khai hải quan lên hệ thống phần mềm điện tử VNACCS/VCIS của tổng cục Hải quan.
Bước 2: Đăng ký kiểm tra nhà nước về ATTP
Song song với việc mở tờ khai, doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng an toàn thực phẩm tại cơ quan được Bộ Công Thương/Bộ Y tế chỉ định (như Viện kiểm nghiệm ATVSTP quốc gia, Quatest…).
Bước 3: Mở tờ khai và xử lý phân luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ
Bước 4: Nộp thuế và thông quan
Doanh nghiệp tiến hành nộp thuế nhập khẩu, thuế TTĐB và thuế VAT vào kho bạc nhà nước. Cán bộ hải quan xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính và bấm thông quan.
Bước 5: Dán tem và đưa hàng về kho
Đăng ký mua tem rượu nhập khẩu từ cơ quan hải quan, tiến hành dán tem hợp quy, tem phụ tiếng Việt lên từng chai rượu trước khi đưa hàng về kho bảo quản và phân phối ra thị trường.
Những lưu ý khi làm thủ tục nhập khẩu rượu
Nhập khẩu rượu là một cuộc chiến về mặt thủ tục hành chính và quản lý rủi ro. Để đảm bảo thành công, nhà kinh doanh cần đặc biệt lưu tâm 5 yếu tố sau:
Vấn đề pháp lý & giấy phép: Tuyệt đối không nhập khẩu rượu (>= 5.5 độ) nếu chưa cầm trong tay giấy phép phân phối rượu của Bộ Công Thương. Mọi hành vi nhập chui sẽ dẫn đến việc hàng bị giữ vĩnh viễn tại cảng.
Cửa khẩu nhập khẩu: Rượu chỉ được phép thông quan tại các cửa khẩu quốc tế (đường biển, đường bộ, đường hàng không) có đủ thẩm quyền. Không được nhập qua các lối mở hay cửa khẩu phụ.
Bảo vệ giấy chứng nhận xuất xứ (C/O): Mức thuế TTĐB và thuế NK của rượu là một gánh nặng tài chính cực lớn. Việc xin cấp C/O hợp lệ từ đối tác nước ngoài chính là chiến lược khôn ngoan nhất để cắt giảm chi phí thuế về mức 0%, tăng biên độ lợi nhuận kinh doanh.
Kiểm soát nhiệt độ vận chuyển: Rượu vang là thức uống rất nhạy cảm với nhiệt độ. Khi vận chuyển đường biển đi qua các vùng xích đạo, nếu đi nguyên container (FCL), doanh nghiệp nên sử dụng container lạnh (Reefer Container) hoặc lót các tấm cách nhiệt (Liner) để tránh tình trạng rượu bị sốc nhiệt, biến đổi hương vị hay hư hỏng.
Dán tem chống hàng giả: Rượu phải được dán tem chống hàng giả do tổng cục hải quan cấp. Việc bán rượu nhập khẩu không có tem dán hợp lệ trên nắp chai sẽ bị Đội Quản lý thị trường tịch thu và xử phạt rất nặng.
Bài viết hữu ích: Các loại thuế phí khi nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam
Việc thực thi thủ tục nhập khẩu rượu các loại là một quy trình mang tính chuyên môn cao, đòi hỏi kinh nghiệm thực chiến dày dặn. Nếu Quý doanh nghiệp chưa có đội ngũ xuất nhập khẩu nội bộ mạnh, giải pháp tối ưu, an toàn và tiết kiệm thời gian nhất là lựa chọn các đơn vị cung cấp dịch vụ Logistics, đại lý hải quan chuyên nghiệp để ủy thác thông quan. Chúc quý doanh nghiệp có những thương vụ nhập khẩu thành công và bứt phá doanh thu trong năm nay!
