Trong lĩnh vực giao thương và xuất nhập khẩu, phụ phí là các chi phí phát sinh chủ hàng phải trả theo thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên, trong đó có một loại phí bắt buộc “Phí THC” trong các báo giá, hóa đơn? Bạn thắc mắc phí THC là gì, tại sao lại phải trả khoản phí này, và ai là người chịu trách nhiệm thanh toán?. Đây là một trong những phụ phí phổ biến và bắt buộc trong hầu hết các giao dịch thương mại quốc tế, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng logistics.
Hiểu rõ bản chất của Phí THC (Terminal Handling Charge) không chỉ giúp bạn làm chủ các quy trình xuất nhập khẩu mà còn là chìa khóa để tối ưu hóa chi phí và tránh những rủi ro không đáng có. Câu trả lời sẽ có trong bài viết này, cùng GoTHL tìm hiểu ngay nhé.
Phí THC là gì?
Phí THC (Terminal Handling Charge), được dịch sang tiếng Việt là phụ phí xếp dỡ tại cảng. Đây là một khoản phí bắt buộc được thu trên mỗi container để bù đắp cho các chi phí liên quan đến hoạt động xử lý hàng hóa tại cảng (terminal). Về bản chất, các cảng biển sẽ thu phí này từ các hãng tàu, sau đó, các hãng tàu sẽ thu lại từ chủ hàng, có thể là người gửi hàng (Shipper) hoặc người nhận hàng (Consignee).
Các khoản phí Handing này cần được chi trả nhằm mục đích duy trì mạng lưới đại lý cho các đơn vị vận chuyển trên toàn thế giới, trong quá trình công ty forwarder trong nước làm việc với các chi nhánh của họ tại các nước khác trên thế giới để hoàn thành các dịch vụ kể trên thì họ phải trả các chi nhanh đó một khoản tiền để thực hiện công việc thay mình.
Phí THC bao gồm những hoạt động gì?
Phí THC không phải là một khoản phí đơn lẻ mà nó bao gồm rất nhiều hoạt động phức tạp tại cảng. Cụ thể, khoản phí này chi trả cho các công việc như:
- Xếp/dỡ container: Hoạt động đưa container từ trên tàu xuống bãi hoặc từ bãi lên tàu.
- Vận chuyển trong cảng: Di chuyển container từ cầu tàu vào bãi tập kết (CY – Container Yard) và ngược lại.
- Tập kết và lưu trữ: Chi phí tập kết container tại bãi và lưu trữ trong một khoảng thời gian ngắn trước khi xếp lên tàu hoặc sau khi dỡ khỏi tàu.
- Chi phí quản lý và nhân công: Bao gồm phí quản lý của cảng, lương cho công nhân vận hành cần cẩu, xe nâng và các thiết bị khác.
- Các chi phí liên quan khác: Phí bến bãi, chằng buộc/tháo chằng buộc container, kiểm đếm.
Tại sao có phí THC trong xuất khẩu hàng hóa
Để hiểu tại sao THC lại trở thành một phần không thể thiếu, chúng ta cần nhìn lại lịch sử ngành vận tải biển.
Ban đầu, các chủ tàu trực tiếp trả tiền công cho công nhân bốc xếp tại cảng. Tuy nhiên, khi thương mại toàn cầu bùng nổ và ngành vận tải container hóa phát triển mạnh mẽ, các hoạt động tại cảng trở nên phức tạp và được cơ giới hóa nhiều hơn. Các cảng bắt đầu tính phí dịch vụ xếp dỡ cho hãng tàu, và từ đó, phí THC ra đời.
Việc tách riêng phí THC ra khỏi cước biển (Freight) mang lại hai lợi ích chính:
Tăng cường tính minh bạch: Trước năm 1990, phí THC thường được gộp chung vào cước biển, gây ra sự mập mờ, khó so sánh giá giữa các hãng tàu. Việc tách riêng giúp chủ hàng (Shipper) biết rõ họ đang trả bao nhiêu cho việc vận chuyển và bao nhiêu cho việc làm hàng tại cảng. Điều này tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng hơn.
Tránh rủi ro biến động tiền tệ: Phí xếp dỡ tại cảng thường được thanh toán bằng tiền tệ địa phương, trong khi cước biển quốc tế lại được tính bằng đô la Mỹ (USD). Tách riêng THC giúp các hãng tàu tránh được những ảnh hưởng tiêu cực từ sự biến động tỷ giá hối đoái, đảm bảo sự ổn định trong hoạt động kinh doanh.
Các loại phí THC phổ biến trong Logistics
Phí THC được áp dụng ở cả cảng xuất và cảng nhập, do đó được chia thành hai loại chính:
- THC đầu bốc (THC/L – Terminal Handling Charge at Loading Port): Đây là phí xếp dỡ tại cảng đi (cảng xếp hàng). Phí này thường do người gửi hàng (Shipper) chi trả.
- THC đầu dỡ (THC/D – Terminal Handling Charge at Discharging Port): Đây là phí xếp dỡ tại cảng đến (cảng dỡ hàng). Phí này thường do người nhận hàng (Consignee) chi trả.
Việc phân biệt rõ ràng hai loại phí này giúp các bên xác định chính xác trách nhiệm thanh toán của mình trong hợp đồng thương mại.
Phí THC do ai thu và ai trả?
Đây là một trong những câu hỏi được quan tâm nhất. Quy tắc chung như sau:
Bên thu phí: Hãng tàu là đơn vị trực tiếp thu phí THC từ chủ hàng (người gửi hoặc người nhận) và sau đó thanh toán lại cho cảng.
Bên trả phí: Trách nhiệm trả phí THC phụ thuộc vào các điều kiện giao hàng (Incoterms) đã được thỏa thuận trong hợp đồng thương mại:
- Người gửi hàng (Shipper) thường trả phí THC tại cảng xếp hàng (THC/L). Đặc biệt với các điều kiện giao hàng như DAT, DDP, người gửi hàng sẽ chịu trách nhiệm trả phí THC tại cảng dỡ hàng.
- Người nhận hàng (Consignee) thường trả phí THC tại cảng dỡ hàng (THC/D). Với các điều kiện như EXW, FCR, FAS, người nhận hàng sẽ phải trả phí THC ngay tại cảng xếp hàng.
Công thức tính Phí THC
Phí THC được tính trên mỗi container, và mức phí sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại container (ví dụ: container 20 feet, 40 feet, container khô, container lạnh). Công thức tính tổng phí THC cho một lô hàng rất đơn giản:
Tổng phí THC = (Đơn giá THC loại 1 x Số lượng container loại 1) + (Đơn giá THC loại 2 x Số lượng container loại 2) + …
Thông thường, mức phí cho một container dao động từ 120 USD đến 250 USD, tùy thuộc vào từng cảng, hãng tàu và loại container cụ thể.
Mức thu phí THC tại Việt Nam
Tại Việt Nam, việc tách và thu phí THC bắt đầu được áp dụng từ khoảng giữa năm 2007. Ban đầu, quyết định này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ các hiệp hội ngành hàng và chủ hàng do lo ngại làm tăng chi phí xuất khẩu. Tuy nhiên, các hãng tàu lập luận rằng họ đã giảm cước vận tải biển tương ứng, do đó không gây thiệt hại cho chủ hàng.
Hiện nay, việc thu phí THC đã trở thành thông lệ quốc tế và được áp dụng rộng rãi tại các cảng lớn như Cảng Cát Lái (TP.HCM) và Cảng Hải Phòng. Dưới đây là bảng chi phí tham khảo cấu thành nên phí THC tại Việt Nam do IADA (Hội hiệp thương các chủ tàu nội Á) công bố:
| TT | Khoản mục | Giá (USD) – Cont 20′ | Giá (USD) – Cont 40′ |
| 1 | Lưu container rỗng tại bãi cảng | 10 | 15 |
| 2 | Kiểm tra và báo cáo chì niêm phong | 1 | 1 |
| 3 | Lập kế hoạch và báo cáo | 1 | 1 |
| 4 | Dỡ/Xếp container hàng từ/xuống tàu | 57 | 85 |
| 5 | Dỡ/Xếp vỏ container từ/xuống tàu | 10 | 15 |
| 6 | Lưu container hàng tại cảng | 2 | 3 |
| 7 | Chằng buộc / Tháo chằng buộc | 1 | 1 |
| 8 | TỔNG CỘNG (tham khảo) | 82 | 121 |
(Lưu ý: Các khoản mục như sắp xếp container, chi phí làm ngoài giờ, kiểm đếm, chi phí cầu bến được tính là 0 trong bảng này. Bảng giá chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi
Phân biệt Phí THC và các loại phí liên quan
Trong logistics, có nhiều loại phí dễ gây nhầm lẫn. Việc phân biệt rõ ràng sẽ giúp bạn kiểm soát chi phí tốt hơn.
Phí THC và Phí Handling
Phí THC (Terminal Handling Charge): Là phí xếp dỡ tại cảng, do hãng tàu thu để chi trả cho các hoạt động tại cảng biển (terminal). Đây là một loại phí phổ biến và gần như bắt buộc.
Phí Handling (Handling Fee): Là phí xử lý hàng hóa, thường do công ty giao nhận (Forwarder) thu để bù đắp các chi phí liên quan đến việc họ thay mặt chủ hàng thực hiện các thủ tục, giao dịch với các đại lý, chi nhánh ở nước ngoài, chẳng hạn như phí làm D/O, phí khai báo manifest, v.v.. Phí Handling ít phổ biến hơn và không phải lúc nào cũng phát sinh.
Phí THC và Phí Pick Up/Off Container (Phí Nâng/Hạ)
Phí THC: Do hãng tàu quy định và thu, liên quan đến toàn bộ quy trình xếp dỡ container lên/xuống tàu.
Phí Pick Up/Off Container (Phí Nâng/Hạ): Là phí nâng container từ bãi lên xe kéo chuyên dụng hoặc hạ container từ xe kéo xuống bãi tại cảng. Phí này do cảng quy định và trực tiếp thu từ chủ hàng (Shipper) khi họ làm thủ tục thông quan và lấy/trả container.
Một lưu ý để tối ưu hóa phí THC cho doanh nghiệp của bạn
Mặc dù THC là một khoản phí bắt buộc, doanh nghiệp vẫn có thể quản lý và tối ưu hóa chi phí này một cách hiệu quả.
- Kiểm tra kỹ báo giá: Luôn yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ logistics (hãng tàu, forwarder) báo giá chi tiết, làm rõ phí THC đã bao gồm trong cước vận chuyển hay chưa và mức phí cụ thể là bao nhiêu.
- Lựa chọn đối tác uy tín: Hợp tác với các công ty logistics chuyên nghiệp và đáng tin cậy để đảm bảo tính minh bạch về chi phí, tránh bị tính các khoản phí vô lý ngoài hợp đồng.
- Đàm phán hợp đồng rõ ràng: Quy định cụ thể trách nhiệm thanh toán các loại phụ phí, bao gồm THC, trong hợp đồng thương mại và vận tải để tránh các tranh chấp phát sinh.
- Lập kế hoạch tài chính: Đưa phí THC vào kế hoạch chi phí logistics ngay từ đầu để tránh bị động và vượt ngân sách.
Phí THC (Terminal Handling Charge) là một thành phần chi phí không thể thiếu trong vận tải biển quốc tế. Bằng cách hiểu rõ bản chất, cách tính và các yếu tố liên quan, doanh nghiệp của bạn có thể chủ động hơn trong việc quản lý chuỗi cung ứng, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh trên thị trường toàn cầu.
Tóm lại, trong logistics thì phụ phí THC là một khoản phí bắt buộc khi vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, mức phí này biến đổi theo loại và số lượng container. Để biết chính xác số tiền cần thanh toán, liên hệ ngay với đơn vị vận chuyển bạn chọn để được hướng dẫn chi tiết.
Hy vọng qua bài viết trên, bạn đọc đã nắm được khái niệm THC là phí gì trong Logistics xuất nhập khẩu, hãy áp dụng kiến thức này vào thực tiễn kinh doanh của bạn để tối ưu quá trình vận chuyển và tăng cường hiệu quả hoạt động kinh doanh.
