Trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, chuỗi cung ứng hàng hóa luôn đi kèm với hàng loạt các loại phụ phí khác nhau. Đối với những doanh nghiệp, cá nhân mới bước chân vào ngành, việc chậm trễ trong quá trình giao nhận, thông quan hàng hóa thường dẫn đến những khoản tiền phạt khổng lồ nằm ngoài dự tính. Hai trong số những loại phí “ám ảnh” nhất chính là DEM và DET. Việc hiểu rõ bản chất phí DEM, DET là gì, cách thức hoạt động cũng như giải pháp phòng tránh là yếu tố sống còn để bảo vệ biên độ lợi nhuận của doanh nghiệp. Cùng vận tải Thái Hà làm rõ phí DEM/DET trong bài viết dưới đây nhé.
Khái niệm, phân biệt phí DEM/DET là gì
Để tối ưu hóa chi phí vận tải, bước đầu tiên nhà quản trị cần làm là hiểu chính xác định nghĩa phí DEM, DET là gì. Cả DEM và DET đều thuộc nhóm phụ phí địa phương (Local Charge) do hãng tàu quy định và thu từ chủ hàng nhằm bù đắp chi phí khi container không được luân chuyển đúng thời hạn.
DEM hay Demurrage Charge được hiểu là phí lưu container tại bãi của cảng do hãng tàu thu. Bản chất của khoản phí này là sự phạt vi phạm khi chủ hàng để container chứa hàng nằm trong cảng vượt quá thời gian miễn phí (Free time) mà hãng tàu cho phép. Cụ thể, cảng sẽ thu phí lưu bãi của hãng tàu, sau đó hãng tàu sẽ thu lại khoản tiền này từ khách hàng theo biểu phí đã thỏa thuận. Mục đích chính của DEM là hối thúc chủ hàng nhanh chóng giải phóng container ra khỏi khu vực cảng để giảm thiểu tình trạng kẹt cảng.
DET hay Detention Charge là phí lưu container tại kho riêng của khách hàng (hoặc phí giữ vỏ container). Khác với DEM diễn ra bên trong cảng, DET phát sinh ở bên ngoài cảng. Phí này được áp dụng khi khách hàng mang container về kho của mình để đóng hàng (hàng xuất) hoặc dỡ hàng (hàng nhập) nhưng lại trả vỏ container rỗng về bãi chỉ định chậm hơn so với thời gian miễn phí quy định.
Phân biệt DEM, DET và Storage Charge Khi tìm hiểu phí DEM, DET là gì, rất nhiều người bị nhầm lẫn với một loại phí thứ 3 là Storage Charge (Phí lưu bãi). Điểm phân biệt mấu chốt nằm ở đơn vị thu phí:
- DEM: Phí thuê container nằm tại cảng, do hãng tàu thu.
- DET: Phí thuê vỏ container nằm ngoài cảng, do hãng tàu thu.
- Storage (STO): Phí thuê vị trí/mặt bằng đặt container trong cảng, do khách hàng đóng trực tiếp cho cảng (không thông qua hãng tàu). Khi hết hạn miễn phí lưu cảng, Storage Charge sẽ tự động phát sinh song song với phí DEM.
Cách tính phí DEM và DET
Nguyên tắc chung để tính phí DEM và DET là áp dụng phương pháp lũy tiến (cộng dồn) theo số ngày bị trễ. Đặc biệt lưu ý, thời gian tính phí sẽ bao gồm luôn cả các ngày thứ 7, Chủ Nhật và ngày nghỉ Lễ, trừ khi có thông báo đặc biệt từ hãng tàu. Mức phí sẽ cao hay thấp phụ thuộc vào chủng loại và kích thước container (ví dụ: container lạnh 20’RF, 40’RF sẽ có phí đắt hơn rất nhiều so với container khô).
Cách tính đối với hàng nhập khẩu
Phí DEM: Thời gian miễn phí (Free time) thường từ 1-7 ngày đối với container khô và 1-3 ngày đối với container lạnh. Phí DEM bắt đầu được tính kể từ ngày quá hạn miễn phí cho đến ngày bạn kéo container ra khỏi cảng.
Phí DET: Thường hãng tàu cho miễn phí khoảng 1-7 ngày (cont khô) hoặc 1-3 ngày (cont lạnh). Phí DET được tính từ ngày bạn kéo container hàng về kho, dỡ hàng xong nhưng lại trả vỏ rỗng về bãi trễ hơn thời gian cho phép.
Cách tính đối với hàng xuất khẩu
Phí DEM: Tương tự hàng nhập, thời gian miễn phí thường là 1-7 ngày (cont khô). Thực tế, hàng xuất rất hiếm khi bị phạt DEM. Phí này chỉ phát sinh khi bạn đưa container hàng ra cảng (hạ bãi) quá sớm so với lịch tàu chạy (ETD), hoặc lô hàng bị rớt tàu do thanh lý hải quan trễ, phải nằm chờ chuyến sau.
Phí DET: Được tính từ ngày bạn lấy vỏ container rỗng tại bãi về xưởng đóng hàng so với ngày hãng tàu cho phép. Nếu bạn lấy vỏ quá sớm (sớm hơn thời gian miễn phí) thì sẽ bị tính phí DET; còn nếu lấy trễ hơn thì hoàn toàn không bị phạt. (Lưu ý: Nếu bạn đóng hàng trực tiếp tại bãi của cảng thì sẽ không phải chịu phí DET hàng xuất).
Bên cạnh đó, hiện nay nhiều hãng tàu áp dụng chính sách gộp chung thời gian tính phí DEM và DET thành một khoảng thời gian duy nhất gọi là Free Time (Combined free days). Ví dụ hãng cho Free Time 10 ngày, bạn có thể linh hoạt sử dụng 4 ngày DEM và 6 ngày DET, miễn sao tổng không vượt quá 10 ngày để tránh bị phạt.
Tại sao các hãng tàu áp dụng phí DEM và DET
Nếu đã hiểu sâu sắc phí DEM, DET là gì, bạn sẽ nhận ra đây không đơn thuần là chiêu trò thu thêm lợi nhuận, mà là một công cụ quản lý điều hành mang tính vĩ mô của các hãng tàu. Các hãng tàu áp dụng triệt để hai loại phí này nhằm 3 mục đích cốt lõi:
Đẩy nhanh tốc độ luân chuyển và quản lý thời gian: Hãng tàu sử dụng phí phạt như một rào cản tài chính để thúc ép khách hàng, đối tác thực hiện các thao tác khai báo, bốc dỡ hàng hóa nhanh chóng, hạn chế tối đa sự chây ỳ, trễ hẹn.
Giảm ách tắc, tránh trục trặc tại cảng: Các cảng biển lớn luôn trong tình trạng quá tải. Việc áp dụng DEM giúp đảm bảo hàng hóa được di dời liên tục, giải phóng không gian bãi cảng, tránh việc container tồn đọng gây kẹt cảng và cản trở lịch trình cập bến của các con tàu khác.
Tối ưu hóa tài sản và sử dụng tài nguyên hiệu quả: Vỏ container là tài sản sinh lời của hãng tàu. Việc áp dụng DET sẽ khuyến khích chủ hàng trả vỏ container rỗng đúng hạn, giúp hãng tàu nhanh chóng xoay vòng thiết bị để cấp cho các khách hàng khác khai thác những chuyến tàu tiếp theo, giảm thiểu lãng phí tài nguyên.
Làm thế nào để tránh các khoản phí DEM và DET
Chi phí DEM, DET có thể “ngốn” hàng chục triệu đồng và ăn mòn lợi nhuận lô hàng nếu doanh nghiệp lơ là. Để phòng tránh hiệu quả, các nhà quản lý logistics cần áp dụng ngay các chiến lược thực chiến sau:
Chuẩn bị bộ chứng từ hoàn hảo: Hầu hết hàng hóa bị kẹt tại cảng phát sinh DEM là do sai sót thông tin (như sai vận đơn, C/O) hoặc nộp hồ sơ hải quan muộn, dẫn đến quy trình thông quan và kiểm hóa kéo dài. Hãy làm việc chặt chẽ với đối tác để có bộ chứng từ sớm và chính xác nhất.
Đàm phán xin thêm thời gian miễn phí (Free time): Nếu bạn là doanh nghiệp có lượng hàng lớn (volume tốt) và có mối quan hệ lâu năm, hãy chủ động thương lượng xin hãng tàu gia hạn thêm ngày miễn phí DEM/DET ngay lúc thực hiện Booking (thường có thể xin lên 14 ngày hoặc hơn). Tuyệt đối không để hàng về đến nơi hoặc tàu đã chạy mới xin vì hãng sẽ không duyệt.
Lên kế hoạch vận chuyển và sắp xếp kho bãi: Phải tính toán kỹ lịch tàu, đảm bảo nhà máy có đủ công nhân, đầu kéo và sức chứa kho bãi để dỡ hàng nhanh chóng, sau đó lập tức trả vỏ rỗng về cảng.
Chủ động giải quyết khủng hoảng: Nếu cảng đích đang có dấu hiệu đình công hoặc tắc nghẽn nghiêm trọng, hãy xem xét thay đổi tuyến đường sang một cảng trung chuyển hoặc cảng dỡ hàng khác lân cận (VD: chuyển từ Los Angeles sang Oakland) để tránh container bị kẹt thụ động.
Hợp tác với các đơn vị Logistics chuyên nghiệp: Sử dụng dịch vụ của các công ty Forwarder dày dạn kinh nghiệm. Họ sở hữu phần mềm tracking hiện đại và mạng lưới quan hệ tốt để giải quyết thủ tục hải quan thần tốc, thay mặt bạn xử lý êm xuôi mọi rắc rối về lưu bãi.
Những trường hợp nào không phát sinh chi phí DEM và DET
Mặc dù quy định của hãng tàu rất chặt chẽ, nhưng hiểu rõ phí DEM, DET là gì cũng đồng nghĩa với việc bạn biết được những “ngoại lệ” hợp pháp. Dưới đây là các trường hợp khách quan mà chủ hàng sẽ được miễn trừ hoặc không bị tính các loại phí này:
- Sự cố bất khả kháng ngoài tầm kiểm soát: Các sự kiện khách quan như thiên tai, bão lũ, thời tiết cực đoan, đình công tại cảng, hoạt động khủng bố hoặc phong tỏa do dịch bệnh khiến phương tiện không thể di chuyển hoặc cảng ngừng hoạt động.
- Lỗi do bên vận chuyển/hãng tàu: Nếu sự chậm trễ phát sinh do hãng tàu phát hành vận đơn trễ vì lỗi hệ thống, hoặc bên vận chuyển làm thất lạc hàng hóa, gây hư hỏng trong quá trình vận chuyển dẫn đến việc giải phóng hàng chậm.
- Thỏa thuận từ trước: Trong trường hợp hai bên (chủ hàng và hãng tàu) đã có những thỏa thuận, đồng thuận bằng văn bản từ trước về việc thay đổi thời gian giao nhận hoặc giữ hàng mà không vi phạm các cam kết cốt lõi.
- Đóng hàng tại bãi: Cụ thể đối với hàng xuất khẩu, nếu doanh nghiệp lựa chọn phương án chở hàng hóa ra đóng trực tiếp vào vỏ container tại bãi của cảng (thay vì kéo vỏ về xưởng) thì sẽ không phải chịu bất kỳ khoản phí DET nào.
Bài viết hữu ích: Các loại phí trong vận tải đường biển cập nhật năm 2026
Chìa khóa để chuỗi cung ứng vận hành mượt mà chính là sự am hiểu cặn kẽ các nghiệp vụ chuyên ngành. Hy vọng thông qua bài viết này, câu hỏi phí DEM, DET là gì không còn là bài toán hóc búa đối với doanh nghiệp của bạn. Việc nắm rõ cách phân biệt giữa DEM, DET và Storage, hiểu được cách tính toán lũy tiến theo từng loại container, cũng như biết cách phòng ngừa rủi ro chậm trễ chứng từ sẽ giúp bạn làm chủ hoàn toàn quá trình giao nhận hàng hóa. Hãy luôn chủ động lên kế hoạch vận tải, đàm phán thông minh với hãng tàu để cắt giảm triệt để những khoản phạt không đáng có. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ với vận tải Thái Hà để được tư vấn và báo giá hoàn toàn miễn phí.
