Trung Quốc hiện đang là thị trường cung cấp hàng hóa và nguyên vật liệu lớn nhất cho các doanh nghiệp Việt Nam. Với lợi thế về vị trí địa lý giáp ranh, nguồn hàng khổng lồ, mẫu mã đa dạng và giá thành sản xuất cực kỳ cạnh tranh, việc nhập hàng từ quốc gia tỷ dân này mang lại biên độ lợi nhuận cực lớn. Tuy nhiên, để những lô hàng giá trị cao được lưu thông suôn sẻ qua biên giới, doanh nghiệp bắt buộc phải nắm vững thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc. Việc thiếu am hiểu về pháp luật và quy trình hải quan có thể dẫn đến rủi ro hàng hóa bị ách tắc, phạt vi phạm hành chính, gây thiệt hại về chi phí lưu kho bãi. Việc hiểu đúng và đầy đủ về hồ sơ nhập khẩu Trung Quốc sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi làm tờ khai, tránh tình trạng bị ách tắc tại cửa khẩu. Bài viết sẽ hướng dẫn chi tiết từ A-Z các loại chứng từ trong quá trình nhập khẩu từ Trung Quốc.
Căn cứ pháp lý khi nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc
Bất kỳ hoạt động giao thương quốc tế nào cũng phải dựa trên nền tảng pháp luật vững chắc. Việc thực hiện thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc chịu sự quản lý và điều chỉnh khắt khe của các cơ quan ban ngành tại Việt Nam. Để đảm bảo tính hợp pháp, doanh nghiệp cần căn cứ vào các văn bản pháp luật hiện hành sau:

- Luật hải quan số 54/2014/QH13.
- Nghị định 08/2015/NĐ-CP và nghị định 59/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.
- Thông tư 38/2015/TT-BTC và thông tư 39/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của luật quản lý ngoại thương (quy định rõ danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu và hàng hóa nhập khẩu theo giấy phép, điều kiện).
- Các thông tư quản lý chuyên ngành của các bộ liên quan như bộ công thương, bộ y tế, bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn tùy thuộc vào từng mặt hàng cụ thể.
Các hình thức nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc
Khi tìm hiểu về thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, doanh nghiệp có thể linh hoạt lựa chọn một trong ba hình thức nhập khẩu phổ biến dưới đây tùy thuộc vào quy mô và năng lực thực tế:
Nhập khẩu chính ngạch: Đây là hình thức giao thương hợp pháp, an toàn và bền vững nhất được nhà nước khuyến khích. Hình thức này thông qua hợp đồng thương mại quốc tế, có đầy đủ hóa đơn, chứng từ, khai báo hải quan qua hệ thống VNACCS và đóng thuế đầy đủ. Hàng hóa nhập chính ngạch có hóa đơn VAT đầu vào hợp lệ, giúp doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc xuất xứ và đưa vào chi phí giá vốn hợp pháp.

Nhập khẩu tiểu ngạch: Thường áp dụng cho hoạt động mua bán nhỏ lẻ của cư dân khu vực biên giới. Tuy nhiên, hình thức này hiện nay đang bị nhà nước siết chặt kiểm soát, thiếu các chứng từ pháp lý rõ ràng nên mang lại rủi ro rất cao (dễ bị thu giữ hàng, phạt vi phạm).
Nhập khẩu ủy thác: Nếu doanh nghiệp của bạn mới thành lập, chưa có kinh nghiệm làm việc với hải quan hoặc không có chức năng xuất nhập khẩu, bạn có thể thuê các công ty logistics uy tín đứng ra làm đại diện thực hiện toàn bộ thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc.
Quy trình thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc
Một quy trình làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc chuyên nghiệp và tối ưu sẽ trải qua các bước cốt lõi sau đây:
Bước 1: Xác định loại hàng hóa nhập khẩu
Bạn cần đối chiếu hàng hóa của mình với Nghị định 69/2018/NĐ-CP để biết hàng có bị cấm nhập khẩu (như vũ khí, ma túy, hàng tiêu dùng đã qua sử dụng) hay thuộc diện phải xin giấy phép, kiểm tra chuyên ngành hay không.
Bước 2: Ký kết hợp đồng ngoại thương (Sales Contract)
Sau khi tìm được nhà cung cấp uy tín tại Trung Quốc, hai bên tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng. Hợp đồng cần ghi rõ các thông tin: Tên hàng, số lượng, đơn giá, điều kiện giao hàng (Incoterms), phương thức thanh toán và thời gian giao nhận.

Bước 3: Thanh toán đơn hàng
Thực hiện nghĩa vụ thanh toán quốc tế cho đối tác Trung Quốc dựa trên các phương thức đã thỏa thuận như T/T (chuyển tiền), L/C (thư tín dụng), v.v..
Bước 4: Hoàn thiện chứng từ và đăng ký kiểm tra chuyên ngành
Yêu cầu đối tác gửi bộ chứng từ hàng hóa gốc. Nếu lô hàng thuộc diện quản lý đặc biệt (thực phẩm, máy móc, đồ điện tử…), bạn phải đăng ký kiểm tra chất lượng hoặc kiểm dịch ngay khi có giấy báo hàng đến (Arrival Notice).
Bước 5: Khai và truyền tờ khai hải quan điện tử
Sử dụng phần mềm khai báo hải quan (như ECUS5) để truyền dữ liệu lô hàng lên hệ thống VNACCS của Tổng cục Hải quan. Cần nhập chính xác mã HS code, trị giá tính thuế, tên hàng và thông tin vận đơn.
Bước 6: Nộp thuế nhập khẩu và giải phóng hàng
Tùy vào kết quả phân luồng (Xanh, Vàng, Đỏ), doanh nghiệp xuất trình hồ sơ giấy hoặc mở container kiểm hóa. Sau khi hải quan chấp thuận, doanh nghiệp tiến hành nộp các loại thuế phí theo quy định để thông quan, lấy lệnh giao hàng và điều xe tải chở hàng hóa từ cảng/cửa khẩu về kho nội địa.
Hồ sơ hải quan nhập khẩu hàng từ Trung Quốc
Để quá trình làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc không bị gián đoạn, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về giấy tờ là yếu tố sống còn. Một bộ hồ sơ hải quan nhập khẩu tiêu chuẩn bắt buộc phải có các chứng từ sau:
Tờ khai hải quan nhập khẩu: Chứng từ cốt lõi được in từ phần mềm hải quan.
Hợp đồng thương mại (Sales Contract): Bằng chứng pháp lý cho giao dịch mua bán.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Xác nhận giá trị lô hàng, điều kiện thanh toán và giao hàng. Mọi thông tin trên Invoice phải khớp tuyệt đối với tờ khai hải quan.
Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List): Nêu chi tiết quy cách đóng gói, số lượng, trọng lượng tịnh/cả bì của hàng hóa để phục vụ việc kiểm đếm và nhận hàng tại bãi.
Vận tải đơn (Bill of Lading hoặc Airway Bill): Chứng từ chứng minh quyền sở hữu hàng hóa do đơn vị vận tải cấp.
Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O – Certificate of Origin): Đối với hàng Trung Quốc thường là C/O Form E. từ đó giúp doanh nghiệp được hưởng ưu đãi cắt giảm thuế cực lớn theo Hiệp định ACFTA.
Các giấy phép nhập khẩu, chứng thư kiểm tra chất lượng chuyên ngành, chứng nhận hun trùng (nếu có yêu cầu).
Thuế nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc
Bài toán tối ưu chi phí luôn được đặt lên hàng đầu. Khi hoàn tất thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, doanh nghiệp có trách nhiệm nộp vào ngân sách nhà nước các khoản thuế sau:
Thuế nhập khẩu: Mức thuế suất này phụ thuộc hoàn toàn vào mã HS code của từng loại mặt hàng. Thông thường, hàng hóa sẽ bị áp dụng mức thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN). Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp yêu cầu nhà cung cấp tại Trung Quốc cung cấp được Giấy chứng nhận xuất xứ C/O Form E hợp lệ (thuộc hiệp định ASEAN – Trung Quốc), mức thuế nhập khẩu của rất nhiều mặt hàng sẽ được giảm sâu, thậm chí đưa về mức 0%.

Thuế giá trị gia tăng (VAT): Bắt buộc áp dụng cho mọi loại hàng hóa nhập khẩu để tiêu thụ nội địa. Mức thuế suất VAT thông thường hiện nay là 8% hoặc 10% tùy thuộc vào chính sách thuế của Nhà nước từng thời kỳ đối với từng mặt hàng cụ thể.
Việc tra cứu chính xác mã HS và xin cấp C/O hợp lệ là bí quyết marketing chiến lược giúp doanh nghiệp cắt giảm hàng tỷ đồng chi phí thuế, nâng cao sức cạnh tranh về giá trên thị trường.
Kiểm tra chuyên ngành khi nhập khẩu từ Trung Quốc
Không phải hàng hóa nào cũng chỉ cần đóng thuế là được mang về. Rất nhiều mặt hàng nhạy cảm đòi hỏi thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc phải đi kèm với bước kiểm tra chuyên ngành khắt khe từ các Bộ ban ngành. Mục đích là để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, an toàn môi trường và an ninh quốc gia. Danh mục các hàng hóa thường xuyên phải kiểm tra chuyên ngành bao gồm:
- Động vật, thực vật, nông sản: Cần làm thủ tục kiểm dịch động/thực vật và kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm.
- Máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng: Yêu cầu giám định độ tuổi và tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế: Cần công bố chất lượng sản phẩm và phân loại y tế.
- Đồ gia dụng điện tử, hóa chất công nghiệp, vật liệu xây dựng: Phải kiểm tra chất lượng, đo lường hợp quy, hợp chuẩn và an toàn hóa chất.

Việc chuẩn bị hồ sơ kiểm tra chuyên ngành cần được tiến hành từ sớm để tránh tình trạng hàng hóa phải lưu container, lưu bãi chờ kết quả giám định nhiều ngày.
Thời gian làm thủ tục nhập khẩu từ Trung Quốc
Tốc độ luân chuyển hàng hóa quyết định dòng tiền của doanh nghiệp. Nắm bắt được thời gian làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sẽ giúp bạn lên kế hoạch supply chain (chuỗi cung ứng) hoàn hảo. Khi tờ khai hải quan được truyền lên hệ thống, thời gian giải phóng hàng phụ thuộc vào kết quả phân luồng: luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ.
Những lưu ý quan trọng khi nhập khẩu hàng từ Trung Quốc
Để thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc diễn ra trơn tru, hạn chế tối đa sự cố, bạn hãy lưu ý như sau:
- Tuyệt đối khai chuẩn xác mã HS Code: Khai sai mã HS không chỉ làm sai lệch số tiền thuế phải nộp mà còn khiến doanh nghiệp bị liệt vào danh sách rủi ro, bị phạt tiền rất nặng và gây chậm trễ thông quan.
- Đồng nhất thông tin chứng từ: Tên hàng hóa, số lượng, trọng lượng, số tiền trên Hợp đồng, Hóa đơn thương mại, Vận đơn và Tờ khai phải khớp nhau từng dấu phẩy.
- Quy định về tem nhãn (Shipping mark): Hàng hóa nhập từ Trung Quốc bắt buộc phải dán tem nhãn thể hiện rõ tên sản phẩm, tên nhà sản xuất, tên công ty nhập khẩu và đặc biệt là dòng chữ thể hiện nguồn gốc xuất xứ (Made in China). Thiếu nhãn mác sẽ khiến lô hàng bị giữ lại và bác bỏ C/O ưu đãi.
- Kiểm tra kỹ C/O Form E: Đảm bảo C/O được cấp đúng chuẩn, không bị gạch xóa, thông tin trên C/O phải đồng nhất với Invoice và Bill of Lading để được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi tốt nhất.
Dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc tại vận tải Thái Hà
Thị trường thương mại Trung – Việt đầy rẫy tiềm năng nhưng cũng ẩn chứa không ít rào cản về thủ tục hải quan phức tạp và các loại thuế phí rườm rà. Việc doanh nghiệp tự mình lo liệu mọi giấy tờ có thể dẫn đến sai sót, làm đội chi phí lưu kho bãi lên gấp nhiều lần. Hiểu được nỗi trăn trở đó, vận tải Thái Hà tự hào mang đến giải pháp dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc trọn gói, uy tín và chuyên nghiệp hàng đầu.
Các dịch vụ vận tải Thái Hà cung cấp:
- Tư vấn mã HS, chính sách mặt hàng trước khi nhập khẩu
- Khai báo hải quan nhập khẩu chính ngạch từ Trung Quốc
- Xin và kiểm tra C/O Form E để hưởng thuế ưu đãi
- Thực hiện kiểm tra chuyên ngành (nếu có)
- Vận chuyển quốc tế Trung Quốc – Việt Nam (đường biển, đường bộ, đường hàng không)
- Dịch vụ door to door: nhận hàng tận nơi tại Trung Quốc và giao tận tay tại Việt Nam
- Đại diện khách hàng làm việc với Hải Quan khi phát sinh vướng mắc.
Lựa chọn vận tải Thái Hà, quý doanh nghiệp sẽ được trải nghiệm những lợi ích vượt trội:
- Tư vấn pháp lý & Tối ưu thuế chuyên sâu: Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm của chúng tôi sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu chính xác mã HS, tư vấn điều kiện Incoterms và hỗ trợ xin cấp C/O Form E để hưởng mức thuế ưu đãi thấp nhất.
- Quy trình thông quan thần tốc: Chúng tôi thay mặt doanh nghiệp xử lý trọn bộ hồ sơ từ A-Z: mở tờ khai, xử lý kiểm tra chuyên ngành, giải quyết mọi vướng mắc tại luồng Vàng/luồng Đỏ, đảm bảo thời gian thông quan nhanh chóng, hạn chế tối đa rủi ro lưu kho bãi.
- Vận tải đa phương thức tối ưu: Vận tải Thái Hà cung cấp giải pháp vận chuyển đa dạng (Đường bộ, Đường biển, Đường hàng không) với thời gian vận chuyển Trung – Việt siêu tốc, giao hàng Door-to-Door tận kho doanh nghiệp an toàn tuyệt đối.
- Chi phí minh bạch – Không phát sinh: Báo giá dịch vụ trọn gói cạnh tranh nhất thị trường, cam kết không phát sinh các chi phí ẩn, đồng hành cùng khách hàng cho đến khi lô hàng về đích thành công.
Bài viết hữu ích: Dịch vụ vận chuyển hàng Trung Quốc về Việt Nam giá tốt
Vận tải Thái Hà cam kết đồng hành cùng quý khách trong suốt quá trình nhập khẩu, giúp hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam an toàn – đúng pháp luật – tối ưu chi phí. Nếu bạn cần tư vấn cụ thể vui lòng liên hệ ngay chúng tôi để được tư vấn và báo giá phù hợp.
