Trong hoạt động xuất nhập khẩu và logistics, ngoài cước vận tải biển (Ocean Freight) cơ bản, các doanh nghiệp thường phải “đau đầu” với hàng loạt các loại phụ phí địa phương (Local Charges). Trong bảng kê chi phí này, có một khoản phí tuy giá trị không quá lớn nhưng lại xuất hiện với tần suất dày đặc và thường xuyên gây ra tranh cãi giữa chủ hàng và bến bãi: Phí vệ sinh Container. Đây là loại phụ phí xuất hiện khá nhiều mà các bạn cần phải biết. Vậy phí vệ sinh Container là gì? Chi phí bao nhiêu. Cùng vận tải Thái Hà tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.
Phí vệ sinh Container (Cleaning Container Fee) là gì?
Phí vệ sinh container, có tên tiếng Anh là Cleaning Container Fee (hay thường được viết tắt là CCF), là một khoản phụ phí mà người mượn container (thường là người nhận hàng/nhà nhập khẩu) bắt buộc phải thanh toán cho hãng tàu để thực hiện công việc làm sạch vỏ container rỗng sau khi sử dụng.
Cụ thể hơn, sau khi doanh nghiệp kéo container hàng từ cảng về kho riêng để dỡ hàng (rút ruột container), vỏ container rỗng sẽ được trả lại cho các bãi tập kết (Depot) do hãng tàu chỉ định. Lúc này, hãng tàu sẽ thu phí vệ sinh Container để chi trả cho nhân công và các vật tư làm sạch, đảm bảo vỏ container trở về trạng thái khô ráo, không có mùi, không dính dầu mỡ hay rác thải.
Tại sao việc thu phí này lại quan trọng? Container là một loại tài sản luân chuyển liên tục. Trong quá trình vận chuyển, tùy thuộc vào đặc tính của hàng hóa (ví dụ: máy móc dính dầu mỡ, thực phẩm nặng mùi, hóa chất, vật liệu xây dựng…), vỏ container rất dễ bị ám mùi, trầy xước hoặc bám bẩn. Nếu hãng tàu cấp một chiếc container bẩn cho khách hàng tiếp theo để đóng các mặt hàng nhạy cảm như hàng may mặc hay thực phẩm, chất lượng lô hàng mới chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Do đó, phí vệ sinh Container không phải là một khoản thu vô lý, mà là chi phí cần thiết nhằm duy trì tiêu chuẩn an toàn, bảo vệ hàng hóa và đảm bảo tính nguyên vẹn cho hệ thống vận tải toàn cầu. Một lưu ý cực kỳ quan trọng về mặt pháp lý đối với hàng nhập khẩu: theo công văn 1237/TCHQ-TXNK, phí vệ sinh Container là khoản phí liên quan đến vận tải và bắt buộc phải được cộng vào trị giá tính thuế.
Phân loại phí vệ sinh Container
Nhiều người lầm tưởng phí vệ sinh là một mức giá cào bằng cho mọi trường hợp. Thực tế, tùy thuộc vào tình trạng của vỏ container khi trả về bãi và phương pháp cần sử dụng để làm sạch, phí vệ sinh Container được phân loại thành các cấp độ khác nhau.
Phí vệ sinh Container thông thường (Vệ sinh quét)
Đây là mức thu cơ bản và đơn giản nhất. Hình thức này áp dụng cho những chiếc container sau khi rút hàng chỉ dính bụi bẩn nhẹ, rác vụn bao bì, hoặc dây nilon. Nhân viên bãi chỉ cần quét dọn là container đã đạt chuẩn. Khoản phí này thường mang tính chất “mặc định” và được hãng tàu (hoặc Forwarder) thu ngay khi doanh nghiệp đến làm thủ tục lấy Lệnh giao hàng (D/O).
Phí vệ sinh Container phải nộp thêm (Vệ sinh đặc biệt)
Đây là “nỗi ám ảnh” của các nhân viên làm hiện trường (Ops), bởi mức phí này phát sinh bất ngờ và rất tốn kém khi container bị bẩn nặng. Dựa vào phương pháp làm sạch, nó được chia thành các loại nhỏ sau:
- Làm sạch bằng cách cạo, quét mạnh: Áp dụng cho các container chở hàng phế liệu, thạch cao, bột đá, thủy tinh… Các loại bột này bám chặt vào sàn, nếu dùng nước sẽ bết lại nên bắt buộc phải cạo khô tốn rất nhiều công sức.
- Làm sạch bằng nước và dung môi thông thường: Áp dụng cho các container chở thức ăn gia súc, đất cát, than, quặng… Hãng tàu bắt buộc phải dùng vòi xịt áp lực cao kết hợp dung môi để xịt rửa toàn bộ sàn và vách.
- Làm sạch bằng hóa chất và tẩy mùi (Chemical Cleaning): Đây là cấp độ cao nhất. Thường áp dụng cho container chở da bò, xương động vật, thực phẩm đông lạnh rã đông bốc mùi, hóa chất độc hại, hoặc sàn container bị rớt dầu nhớt máy móc. Bãi phải sử dụng các loại hóa chất tẩy rửa công nghiệp mạnh để khử độc, khử mùi hoàn toàn.
Phí vệ sinh Container thường hết bao nhiêu tiền
“Vậy tổng cộng phí vệ sinh Container thường hết bao nhiêu tiền?” – Đây là câu hỏi được các bộ phận mua hàng và kế toán đặc biệt quan tâm để hoạch định ngân sách. Mức phí này không có một con số chung cho toàn thị trường mà nó biến thiên tùy thuộc vào chính sách của từng hãng tàu (MSC, Maersk, COSCO…), kích thước container (20 feet, 40 feet) và đặc biệt là tình trạng dơ bẩn của vỏ cont. Về cơ bản, mức phí quốc tế thường dao động trong khoảng từ 20 USD đến 50 USD cho một container TEU. Tại thị trường Việt Nam (các cảng Hải Phòng, Cát Lái, Đà Nẵng…), bạn có thể tham khảo bảng giá trung bình cập nhật mới nhất dưới đây:
Đối với container 20 feet (20DC)
- Vệ sinh thông thường: 150.000 VNĐ – 300.000 VNĐ/cont.
- Vệ sinh hóa chất/Đặc biệt: 400.000 VNĐ – 800.000 VNĐ/cont.
Đối với container 40 feet (40DC/40HC)
- Vệ sinh thông thường: 250.000 VNĐ – 450.000 VNĐ/cont.
- Vệ sinh hóa chất/Đặc biệt: 700.000 VNĐ – 1.500.000 VNĐ/cont.
Đối với container lạnh (Reefer Container)
- Vệ sinh thông thường: 400.000 VNĐ – 700.000 VNĐ/cont.
- Vệ sinh hóa chất/khử mùi: 1.000.000 VNĐ – 2.000.000 VNĐ/cont (Do cont lạnh yêu cầu tiêu chuẩn vệ sinh ATTP khắt khe hơn rất nhiều).
Một bất cập doanh nghiệp cần lưu ý: Rất nhiều doanh nghiệp bức xúc vì tình trạng “bị thu phí vệ sinh Container 2 lần”. Điều này xảy ra khi bạn đến hãng tàu lấy lệnh D/O và đã đóng trước khoản phí vệ sinh thông thường (ví dụ: 300.000 VNĐ). Tuy nhiên, sau khi rút hàng, do hàng hóa bị rò rỉ dầu nhớt hoặc bốc mùi, bạn trả vỏ về bãi Depot. Nhân viên Depot kiểm tra phát hiện vỏ quá bẩn, họ sẽ yêu cầu bạn đóng thêm khoản phí “vệ sinh hóa chất” (ví dụ: 800.000 VNĐ) ngay tại bãi. Đây thực chất là phần phí chênh lệch nâng cấp từ vệ sinh quét lên vệ sinh hóa chất.
Quy trình thu phí vệ sinh Container
Để tránh những rắc rối, cự cãi không đáng có tại cảng và chủ động trong việc thanh toán, các doanh nghiệp logistics cần nắm vững quy trình thu phí vệ sinh Container theo 5 bước chuẩn hóa sau đây:
Bước 1: Lấy lệnh giao hàng (D/O) tại hãng tàu
Khi tàu cập cảng, doanh nghiệp (hoặc đại lý Forwarder) đến văn phòng hãng tàu để xuất trình bộ chứng từ nhập khẩu và lấy Lệnh giao hàng (D/O). Tại bước này, hãng tàu sẽ xuất hóa đơn và yêu cầu thanh toán các phụ phí Local Charges, trong đó hầu hết đều bao gồm khoản phí vệ sinh Container ở mức thông thường (thu trước).
Bước 2: Kéo hàng về kho và rút hàng
Sau khi hoàn tất thủ tục hải quan, doanh nghiệp điều xe đầu kéo mang container từ cảng về kho của mình để dỡ hàng hóa.
Bước 3: Vệ sinh sơ bộ tại kho (Mẹo tối ưu chi phí)
Đây là bước không bắt buộc nhưng là “bí quyết” của những người làm logistics sành sỏi. Sau khi lấy hết hàng, chủ kho nên yêu cầu công nhân dùng chổi quét sạch rác, bao bì vụn, cắt bỏ các dây đai lashing chằng buộc trong container. Nếu có một vài vết dầu mỡ nhỏ, có thể dùng giẻ lau nhanh. Việc dọn dẹp sơ bộ 15 phút này sẽ cứu doanh nghiệp khỏi nguy cơ bị phạt tiền triệu khi ra bãi.
Bước 4: Hạ vỏ container rỗng tại Depot
Tài xế chở vỏ container rỗng đến bãi tập kết (Depot) do hãng tàu chỉ định trên lệnh. Tại cổng bãi, nhân viên điều độ (nhân viên giám định container) sẽ tiến hành mở cửa cont để kiểm tra tình trạng thực tế.
Bước 5: Xác nhận tình trạng và thu phí phát sinh
Trường hợp vỏ sạch/bẩn nhẹ: Giám định viên xác nhận container đạt chuẩn, tài xế được phép hạ vỏ xuống bãi mà không phát sinh thêm chi phí nào.
Trường hợp vỏ bẩn nặng/có mùi: Giám định viên sẽ đánh dấu vào phiếu giao nhận container (EIR) yêu cầu vệ sinh hóa chất/rửa nước. Bãi sẽ yêu cầu tài xế phải nộp tiền mặt hoặc chuyển khoản ngay lập tức khoản phí vệ sinh Container phát sinh thêm này. Nếu không đóng tiền, bãi sẽ từ chối nhận vỏ, dẫn đến xe phải nằm chờ và phát sinh thêm tiền lưu xe. (Bạn nên yêu cầu bãi cung cấp hóa đơn hoặc biên lai đỏ để về thanh toán lại với công ty).
Bài viết hữu ích: Các loại phụ phí trong vận tải đường biển
Có thể thấy, phí vệ sinh Container là một yếu tố cấu thành không thể tách rời trong chuỗi chi phí logistics vận tải biển. Hiểu rõ bản chất, phân loại và phí vệ sinh Container thường hết bao nhiêu tiền sẽ giúp các doanh nghiệp nhập khẩu tính toán chính xác giá vốn hàng hóa (Cost), phòng tránh được các khoản phạt “oan ức” tại bãi. Để quá trình giao nhận hàng hóa diễn ra trơn tru nhất, doanh nghiệp nên kết hợp chặt chẽ với các đơn vị dịch vụ hải quan & vận tải chuyên nghiệp, những người có kinh nghiệm xử lý nhanh chóng mọi tình huống phát sinh liên quan đến vỏ container ngay tại hiện trường.
