Trong kỷ nguyên số và sự bùng nổ của thương mại toàn cầu, hàng hóa có thể dễ dàng di chuyển từ nửa vòng trái đất đến tận tay người tiêu dùng chỉ trong vài ngày. Đứng sau sự kỳ diệu đó chính là mạng lưới vận hành khổng lồ của Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng. Không chỉ là “xương sống” của nền kinh tế hiện đại, lĩnh vực này còn đang trở thành một trong những ngành học dẫn đầu xu hướng với nhu cầu nhân lực cực lớn và mức thu nhập đáng mơ ước. Bài viết này sẽ cung cấp cho cá các sinh viên, người muốn theo đuổi ngành logistics có cái nhìn chuyên sâu về vai trò của logistics trong chuỗi cung ứng, các xu hướng hiện tại và những giải pháp tối ưu hóa mà các tổ chức có thể áp dụng để đạt được mục tiêu kinh doanh của mình.
Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng là gì?
Để hiểu rõ về ngành học đầy triển vọng này, chúng ta cần bóc tách hai khái niệm cốt lõi có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau:
Logistics là gì? Logistics (hay hậu cần) là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng chảy của hàng hóa, dịch vụ và thông tin từ điểm xuất phát đến điểm tiêu dùng, nhằm đáp ứng yêu cầu của khách hàng một cách hiệu quả nhất. Hiểu một cách đơn giản, logistics tập trung vào các nghiệp vụ như bảo quản, đóng gói, lưu trữ kho bãi và vận chuyển hàng hóa từ nơi này đến nơi khác để sản phẩm đến tay người dùng một cách trọn vẹn.
Quản lý chuỗi cung ứng là gì? Quản lý chuỗi cung ứng (Supply Chain Management – SCM) mang tầm vóc rộng lớn hơn. Đây là quá trình lên kế hoạch, triển khai và giám sát toàn bộ các hoạt động liên quan đến luồng luân chuyển hàng hóa, từ khâu thu mua nguyên vật liệu thô, quá trình sản xuất, cho đến khi thành phẩm được phân phối tận tay khách hàng cuối cùng. SCM bao trùm tất cả các khâu như: hoạch định, mua sắm, sản xuất, giao nhận (logistics) và quản lý hàng hoàn trả.
Như vậy, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng là sự kết hợp hoàn hảo để tối ưu hóa mạng lưới kinh doanh. Trong đó, logistics là một mắt xích quan trọng nằm bên trong chuỗi cung ứng, đảm bảo hàng hóa được lưu thông trơn tru. Ngành học logistics và quản lý chuỗi cung ứng sẽ đào tạo bạn cách tối ưu hóa dòng chảy hàng hóa, thông tin và tài chính, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Tại sao nên học ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng ở thời điểm hiện tại
Nếu bạn đang đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành, chọn nghề, thì Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng chính là một “mỏ vàng” bởi những lý do vô cùng thuyết phục sau:
Nhu cầu nhân lực bùng nổ mạnh mẽ
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và thương mại điện tử lên ngôi, nhu cầu vận tải hàng hóa tăng vọt. Theo dự báo của Bộ Lao động Hoa Kỳ, nhu cầu nhân sự trong ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng sẽ tăng trưởng tới 27% trong giai đoạn từ 2020 đến 2030, vượt xa mức trung bình của nhiều lĩnh vực khác. Tại Việt Nam, nguồn nhân lực được đào tạo bài bản hiện mới chỉ đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp. Đây là cơ hội vàng để thế hệ trẻ nắm bắt và làm chủ thị trường.
Đa dạng cơ hội việc làm và môi trường quốc tế
Học Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, bạn không bị gò bó trong một khuôn khổ. Bạn có thể làm việc ở mọi lĩnh vực như sản xuất, thương mại, du lịch, bán lẻ, công nghệ hay các tập đoàn đa quốc gia. Ngành học này liên hệ chặt chẽ với kinh doanh quốc tế, mang đến cho bạn cơ hội cọ xát với nhiều nền văn hóa, trau dồi ngoại ngữ và thường xuyên có những chuyến công tác nước ngoài mở rộng tầm nhìn.
Dễ dàng thực tập và xin việc
Với hàng ngàn doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và vận tải, sinh viên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng có thể dễ dàng tìm được nơi thực tập phù hợp ngay từ năm 2, năm 3 đại học. Các chương trình đào tạo hiện nay đều chú trọng thực hành, giúp bạn sẵn sàng bắt nhịp với công việc ngay khi ra trường.
Cấp độ thỏa mãn nghề nghiệp cao
Nghiên cứu của Supply Chain Management Professional chỉ ra rằng có tới 79% nhân sự trong ngành cảm thấy hoàn toàn thỏa mãn với công việc của mình. Sự linh hoạt, đa dạng và mức đãi ngộ hấp dẫn chính là “chìa khóa” giữ chân nhân tài của lĩnh vực này.
Ai phù hợp với ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng?
Sự sôi động của ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đòi hỏi những tố chất chuyên biệt. Bạn sẽ rất phù hợp với ngành này nếu sở hữu:
- Tư duy logic và hệ thống: Khả năng nhìn nhận bức tranh toàn cảnh từ đầu vào đến đầu ra giúp bạn đưa ra các quyết định phân bổ, vận chuyển và lưu kho chính xác, tiết kiệm chi phí nhất.
- Kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp: Đặc thù của Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng là sự kết nối. Bạn sẽ phải làm việc liên tục với đối tác, nhà cung cấp, hải quan và các phòng ban nội bộ. Do đó, khả năng đàm phán, giao tiếp đa văn hóa và làm việc nhóm là bắt buộc.
- Khả năng chịu áp lực và linh hoạt: Chuỗi cung ứng luôn biến động với các sự cố bất ngờ về thời tiết, kẹt cảng hay thủ tục. Khả năng giữ bình tĩnh, thích nghi nhanh và xử lý khủng hoảng kịp thời là tố chất “sống còn”.
- Thế mạnh về Ngoại ngữ và Công nghệ: Làm việc trong môi trường thương mại quốc tế, giỏi Tiếng Anh là một lợi thế tuyệt đối. Bên cạnh đó, việc am hiểu các phần mềm quản lý hệ thống (như ERP, WMS) sẽ giúp bạn dễ dàng thăng tiến.
Ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng học gì?
Chương trình đào tạo ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng được thiết kế vô cùng khoa học, kết hợp giữa nền tảng kinh tế, quản trị và kỹ năng nghiệp vụ thực chiến.
Khối kiến thức nền tảng kinh tế – quản trị
Sinh viên sẽ được trang bị hệ thống kiến thức gốc rễ về doanh nghiệp như: Kinh tế vi mô, vĩ mô, quản trị học, nguyên lý Marketing, tài chính – kế toán, và luật thương mại.
Khối kiến thức chuyên ngành trọng tâm
Đây là những môn chuyên ngành của ngành học, nơi sinh viên khám phá sâu vào các mắt xích của sự luân chuyển:
- Vận tải đa phương thức và giao nhận vận tải (Forwarding) quốc tế.
- Quản lý hệ thống kho bãi, nghiệp vụ đóng gói và quản trị hàng tồn kho.
- Thủ tục khai báo hải quan và thanh toán quốc tế.
- Quản trị chuỗi cung ứng toàn cầu, quản trị mua hàng (Procurement).
- Hệ thống thông tin Logistics (LIS, ERP) và thương mại điện tử.
Hoạt động thực hành và phát triển kỹ năng
Ngoài sách vở, sinh viên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng còn được trau dồi Tiếng Anh chuyên ngành, rèn luyện kỹ năng đàm phán. Đặc biệt, các trường đại học uy tín luôn chú trọng cho sinh viên đi thực tế, kiến tập tại các cảng biển, sân bay, kho hàng, hoặc thực tập trực tiếp tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu để vững tay nghề ngay từ khi chưa tốt nghiệp
Học Logistics và quản lý chuỗi cung ứng ra làm gì?
Với tấm bằng cử nhân Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, bạn hoàn toàn có thể tự tin ứng tuyển vào hàng loạt vị trí danh giá tại các doanh nghiệp FDI, tập đoàn bán lẻ, hãng tàu hay các công ty giao nhận quốc tế. Cụ thể:
- Chuyên viên quản trị chuỗi cung ứng (Supply Chain Executive/Manager): Chịu trách nhiệm hoạch định, dự báo nhu cầu, điều phối sản xuất và tối ưu hóa toàn bộ luồng hàng từ khâu nguyên liệu đến phân phối.
- Chuyên viên logistics và quản lý kho bãi (Logistics/Warehouse Manager): Đảm nhận việc thiết kế hệ thống kho bãi, kiểm soát hàng tồn kho, quản lý quá trình đóng gói và điều hành hoạt động xuất – nhập kho hiệu quả.
- Chuyên viên xuất nhập khẩu & hải quan: Xử lý các nghiệp vụ, chứng từ, khai báo hải quan, thư tín dụng quốc tế (L/C) và làm việc trực tiếp với các đơn vị vận tải biển, hàng không.
- Chuyên viên thu mua (Purchasing/Procurement): Phụ trách tìm kiếm, đánh giá, đàm phán ký kết hợp đồng với các nhà cung cấp trong và ngoài nước để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định với giá tốt nhất.
- Chuyên viên điều phối vận tải: Lên kế hoạch, tổ chức các tuyến đường vận tải đa phương thức để giao hàng đúng hẹn và tiết kiệm chi phí nhất.
Thu nhập ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
Không thể phủ nhận rằng, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng là một trong những nhóm ngành có mức đãi ngộ hấp dẫn bậc nhất thị trường lao động hiện nay. Mức lương được đánh giá cao hơn hẳn so với mặt bằng chung và lộ trình tăng lương rất rõ ràng theo năng lực:
- Dành cho sinh viên mới ra trường: Thu nhập khởi điểm thường dao động từ 10 – 15 triệu VNĐ/tháng (tương đương 350 – 500 USD/tháng). Mức này có thể cao hơn nếu bạn giỏi ngoại ngữ và sử dụng thành thạo các phần mềm quản lý.
- Dành cho nhân sự có kinh nghiệm (2 – 5 năm): Khi đã nắm vững quy trình và có khả năng điều phối độc lập, mức lương của bạn sẽ cất cánh lên khoảng 15 – 40 triệu VNĐ/tháng.
- Dành cho cấp bậc Quản lý, Giám đốc: Tại các vị trí như giám đốc Logistics hay Supply Chain Director ở các tập đoàn đa quốc gia, mức lương trung bình đạt từ 30 – 60 triệu VNĐ/tháng. Thậm chí, với các chuyên gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thu nhập có thể chạm ngưỡng 50 – 200 triệu VNĐ/tháng (khoảng 3.000 – 10.000 USD/tháng).
Bài viết nhiều người đọc: Ngành thương mại quốc tế là gì? Các hình thức của thương mại quốc tế
Tổng kết lại, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng không chỉ là xu hướng nhất thời mà là mạch máu duy trì sự phát triển bền vững của nền kinh tế toàn cầu. Với vô vàn cơ hội việc làm, môi trường chuyên nghiệp, quốc tế và mức thu nhập “khủng”, đây chắc chắn là bệ phóng hoàn hảo cho những bạn trẻ năng động, tư duy nhạy bén. Hãy đăng ký ngành Logistics và Quản lý Chuỗi cung ứng để tham gia cùng chúng mình nhé.
