Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc nhập khẩu hàng hóa đang mở ra cơ hội kinh doanh và biên độ lợi nhuận khổng lồ cho các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất khiến nhiều lô hàng bị ách tắc tại cảng, phát sinh chi phí lưu kho bãi, thậm chí bị buộc tái xuất chính là sự chủ quan đối với tem nhãn. Việc am hiểu và tuân thủ chặt chẽ quy định về nhãn hàng hóa nhập khẩu không chỉ giúp quá trình thông quan diễn ra thuận lợi, mà còn là minh chứng cho sự chuyên nghiệp, minh bạch của doanh nghiệp trong mắt đối tác và người tiêu dùng. Bài viết dưới đây của vận tải Thái Hà sẽ giải đáp thắc mắc về khái niệm, quy tắc về hàng hóa nhập khẩu.
Văn bản pháp luật về nhãn hàng hóa nhập khẩu
Để hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra hợp pháp, doanh nghiệp cần bám sát các hành lang pháp lý do cơ quan nhà nước, đặc biệt là Bộ Công Thương và cơ quan hải quan ban hành. Hiện nay, quy định về nhãn hàng hóa nhập khẩu chịu sự điều chỉnh của hệ thống các văn bản cốt lõi sau:
- Luật thương mại 2005 (Điều 32) quy định cơ bản về nhãn hàng hóa lưu thông trong nước và xuất nhập khẩu.
- Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14/04/2017 của Chính phủ quy định chi tiết về nhãn hàng hóa.
- Nghị định số 111/2021/NĐ-CP ngày 09/12/2021 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 43/2017/NĐ-CP.
- Nghị định số 128/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
- Các thông tư hướng dẫn thi hành như Thông tư 05/2019/TT-BKHCN và Thông tư 18/2022/TT-BKHCN.
Một số khái niệm về nhãn hàng hóa nhập khẩu
Trước khi đi sâu vào nghiệp vụ dán nhãn, doanh nghiệp cần nắm vững các khái niệm cơ bản được quy định tại Điều 3 Nghị định 43/2017/NĐ-CP để tránh nhầm lẫn:
Nhãn hàng hóa: Là bản viết, bản in, bản vẽ, bản chụp của chữ, hình vẽ, hình ảnh được dán, in, đính, đúc, chạm, khắc trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thương phẩm của hàng hóa hoặc trên các chất liệu khác được gắn lên chúng.
Ghi nhãn hàng hóa: Là việc thể hiện nội dung cơ bản, cần thiết về hàng hóa lên nhãn để người tiêu dùng nhận biết, lựa chọn; để nhà sản xuất quảng bá sản phẩm; và để cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm soát.
Nhãn gốc: Là nhãn thể hiện lần đầu tiên do tổ chức, cá nhân sản xuất gắn trực tiếp trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm.
Nhãn phụ: Là nhãn dịch những nội dung bắt buộc từ nhãn gốc tiếng nước ngoài ra tiếng Việt, đồng thời bổ sung thêm các thông tin bắt buộc bằng tiếng Việt theo quy định pháp luật mà nhãn gốc còn thiếu.
Bao bì thương phẩm: Là bao bì chứa đựng hàng hóa và lưu thông cùng hàng hóa, bao gồm bao bì trực tiếp (tiếp xúc trực tiếp, tạo hình khối) và bao bì ngoài (dùng để bao gói một hoặc nhiều đơn vị hàng hóa có bao bì trực tiếp).
Nội dung bắt buộc trên nhãn gốc hàng hóa nhập khẩu
Theo quy định về nhãn hàng hóa nhập khẩu hiện hành (Điều 10, Nghị định 111/2021/NĐ-CP), nhãn gốc của hàng hóa khi làm thủ tục thông quan bắt buộc phải thể hiện 3 nội dung cốt lõi bằng tiếng nước ngoài hoặc tiếng Việt:
Tên hàng hóa: Phải được ghi rõ ràng, phản ánh đúng bản chất sản phẩm, nằm ở vị trí dễ thấy với kích thước chữ lớn nhất, không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Xuất xứ hàng hóa: Tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải ghi xuất xứ trung thực, chính xác. Xuất xứ phải được thể hiện bằng các cụm từ như: “sản xuất tại”, “chế tạo tại”, “nước sản xuất”, “xuất xứ”, “sản xuất bởi”, “sản phẩm của” đi kèm với tên nước hoặc vùng lãnh thổ. Đặc biệt, tên quốc gia và vùng lãnh thổ tuyệt đối không được viết tắt. Trong trường hợp không xác định được xuất xứ, phải ghi nơi thực hiện công đoạn hoàn thiện cuối cùng bằng các cụm từ như: “lắp ráp tại”, “đóng chai tại”, “phối trộn tại”, “đóng gói tại” kèm tên nước.
Tên hoặc tên viết tắt của tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc chịu trách nhiệm về hàng hóa ở nước ngoài: Nếu trên nhãn gốc chưa có thông tin tên đầy đủ và địa chỉ của cá nhân/tổ chức này, thì thông tin đó bắt buộc phải được cung cấp đầy đủ trong bộ tài liệu kèm theo lô hàng. Sau khi thông quan và đưa về kho, doanh nghiệp phải bổ sung nhãn tiếng Việt trước khi đưa ra thị trường.
Quy định về nhãn phụ hàng hóa nhập khẩu
Vì nhãn gốc thường được in bằng ngôn ngữ của quốc gia sản xuất nên để người tiêu dùng Việt Nam có thể đọc hiểu và sử dụng an toàn, nhãn phụ là công cụ bắt buộc và không thể thiếu.
Những nội dung bắt buộc phải có trên nhãn phụ
Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 43/2017/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP), nhãn phụ bắt buộc phải thể hiện các thông tin sau bằng tiếng Việt:
Tên hàng hóa.
Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa (thường là đơn vị nhập khẩu, phân phối tại Việt Nam).
Xuất xứ hàng hóa.
Các nội dung bắt buộc khác tùy thuộc vào tính chất đặc thù của từng loại hàng hóa theo Phụ lục I của Nghị định 43/2017/NĐ-CP. Ví dụ: Hàng điện tử cần ghi điện áp, công suất; Hàng hóa chất gia dụng cần ghi thành phần, số lô, thông tin cảnh báo, hướng dẫn bảo quản; Thực phẩm cần ghi hạn sử dụng, giá trị dinh dưỡng.
Nguyên tắc dán nhãn phụ: Nhãn phụ phải được gắn trực tiếp lên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm ở vị trí dễ quan sát, không được làm che khuất các nội dung bắt buộc trên nhãn gốc. Nội dung nhãn phụ không được làm sai lệch bản chất và nguồn gốc của hàng hóa.
Danh mục sản phẩm nhập khẩu không cần ghi nhãn phụ
Một điểm sáng giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí là không phải lô hàng nào cũng cần dán nhãn phụ. Căn cứ khoản 5 Điều 8 Nghị định số 43/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp được miễn ghi nhãn phụ đối với:
- Linh kiện nhập khẩu với mục đích thay thế trong dịch vụ bảo hành của chính doanh nghiệp và không bán lẻ ra thị trường.
- Các loại nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến hoặc linh kiện nhập khẩu để phục vụ sản xuất nội bộ, không phân phối thương mại ra thị trường.
Quy định xử phạt về tem nhãn hàng hóa nhập khẩu
Hệ quả pháp lý khi vi phạm quy định về nhãn hàng hóa nhập khẩu là vô cùng nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính và tiến độ kinh doanh của doanh nghiệp. Theo Điều 22 Nghị định 128/2020/NĐ-CP, các hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm khắc:
- Nhập khẩu hàng hóa có nhãn gốc nhưng không đọc được nội dung: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng nếu doanh nghiệp không thể khắc phục được.
- Nhập khẩu hàng hóa có nhãn ghi sai lệch nội dung bắt buộc: Mức phạt dao động từ 500.000 đồng đến 30.000.000 đồng tùy theo trị giá lô hàng vi phạm (Ví dụ: Hàng hóa vi phạm có trị giá trên 100.000.000 đồng sẽ bị phạt từ 25.000.000 đến 30.000.000 đồng).
- Hàng hóa bắt buộc có nhãn gốc nhưng không có nhãn gốc: Đây là lỗi rất nặng. Mức phạt dao động từ 1.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng tùy thuộc vào giá trị hàng vi phạm (Ví dụ: Lô hàng trên 100.000.000 đồng vi phạm lỗi này sẽ bị phạt tối đa từ 50.000.000 đến 60.000.000 đồng).
Biện pháp khắc phục hậu quả: Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn bị buộc phải đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất trong thời hạn thi hành quyết định xử phạt. Nếu hàng hóa vi phạm đã bị tiêu thụ hoặc tẩu tán, doanh nghiệp buộc phải nộp lại số tiền bằng đúng trị giá tang vật đó.
Lưu ý về nhãn hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam
Để thực hiện quy định về nhãn hàng hóa nhập khẩu một cách chuẩn xác và mượt mà, doanh nghiệp cần ghi nhớ những lưu ý thực chiến sau đây:
Vị trí gắn nhãn: Nhãn hàng hóa phải được thể hiện ở vị trí dễ dàng quan sát, đọc được đầy đủ nội dung mà không phải tháo rời các phần của hàng hóa. Nếu đóng gói nhiều lớp không thể mở bao bì ngoài, thì nhãn bắt buộc phải dán trên bao bì ngoài cùng.
Ngôn ngữ và tính trung thực: Nhãn gốc có thể dùng tiếng nước ngoài, nhưng nhãn phụ bắt buộc là tiếng Việt dịch chuẩn xác. Tuyệt đối không sử dụng các từ ngữ gây hiểu lầm cho người tiêu dùng như in dòng chữ “Japan Technology” hay “Korea Technology” nếu không có chứng từ chứng minh rõ ràng việc áp dụng công nghệ từ các quốc gia này.
Xử lý nhãn khi hàng về cảng: Nếu hàng hóa từ nước ngoài gửi về chưa đáp ứng chuẩn nhãn mác Việt Nam, doanh nghiệp hoàn toàn có thể xin phép cơ quan hải quan để thực hiện việc dán bổ sung nhãn phụ tại khu vực kho ngoại quan, kho lưu trữ sau khi dỡ container hoặc khu vực kiểm hóa. Tuy nhiên, việc này phải hoàn tất trước khi hàng hóa được thông quan và đưa ra lưu thông trên thị trường.
Bài viết hữu ích: Bảng mã loại hình xuất nhập khẩu mới nhất 2026
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tem nhãn không bao giờ là dư thừa. Nắm vững và tuân thủ đúng quy định về nhãn hàng hóa nhập khẩu chính là bạn đang xây dựng một lá chắn pháp lý an toàn cho doanh nghiệp của mình. Nếu doanh nghiệp của bạn còn bỡ ngỡ hoặc muốn tiết kiệm thời gian, tối ưu hóa quy trình thông quan, việc tìm đến các đơn vị cung cấp dịch vụ hải quan và tư vấn logistics trọn gói chuyên nghiệp là một khoản đầu tư thông minh và xứng đáng. Hãy cẩn trọng từ những chi tiết nhỏ nhất để những chuyến hàng của bạn luôn thuận buồm xuôi gió tiến vào thị trường Việt Nam!
