Trong thời đại kinh tế hội nhập toàn cầu, hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra ngày càng mạnh mẽ, đóng vai trò là đòn bẩy phát triển cho nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, để đưa một lô hàng vượt qua biên giới hợp pháp và nhanh chóng, doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành các thủ tục hải quan khắt khe. Trong đó, việc nắm rõ quy định về phí và lệ phí thông quan hàng hóa là yếu tố tiên quyết giúp doanh nghiệp dự toán chi phí chính xác, tối ưu hóa dòng tiền và tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.
Mức thu phí, lệ phí thông quan hàng hóa
Để một lô hàng được phép xuất khẩu hoặc nhập khẩu, nhà xuất khẩu/nhập khẩu bắt buộc phải nộp cho cơ quan Hải quan một khoản chi phí nhất định, được gọi chung là phí thông quan. Đây là khoản thu bắt buộc của Nhà nước nhằm bù đắp chi phí cho các hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công của cơ quan hải quan.
Phí thông quan có thể hiểu đơn giản là khoản chi phí bắt buộc mà nhà xuất khẩu hoặc nhà nhập khẩu phải nộp cho cơ quan hải quan khi làm thủ tục để hàng hóa, phương tiện được phép thông quan. Sự ra đời của thông tư 86/2025/TT-BTC đã mang đến một biểu mức thu phí minh bạch, rõ ràng, giúp các nhà quản trị logistics dễ dàng lên kế hoạch tài chính cho từng chuyến hàng.
Dưới đây là bảng trích lục chi tiết danh mục mức thu phí, lệ phí hải quan đang được áp dụng, giúp doanh nghiệp dễ dàng lập ngân sách:
- Lệ phí tờ khai hải quan (phí mở tờ khai hải quan): Áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh. Mức thu rất hợp lý chỉ với 20.000 đồng/tờ khai. Khoản phí này tuy nhỏ nhưng là thủ tục bắt buộc với gần như mọi lô hàng.
- Phí hải quan kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan: Áp dụng riêng cho các trường hợp hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu bị nghi ngờ hoặc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Mức thu là 200.000 đồng/01 đơn yêu cầu.
- Phí hải quan cấp sổ ATA: Sổ ATA là một loại chứng từ hải quan quốc tế dùng cho hàng hóa tạm xuất tái nhập. Mức thu phí để cấp mới sổ này là 1.000.000 đồng/sổ.
- Phí hải quan cấp lại sổ ATA: Trong trường hợp doanh nghiệp cần cấp lại sổ do mất mát hoặc hư hỏng, mức phí sẽ được giảm một nửa, chỉ còn 500.000 đồng/sổ.
- Lệ phí đối với hàng hoá quá cảnh: Các lô hàng chỉ mượn đường đi qua lãnh thổ Việt Nam để đến nước thứ ba sẽ chịu mức lệ phí là 200.000 đồng/tờ khai.
- Lệ phí phương tiện vận tải quá cảnh đường bộ: Áp dụng cho các loại ô tô, đầu kéo, máy kéo đi ngang qua lãnh thổ, mức thu là 200.000 đồng/phương tiện.
- Lệ phí phương tiện vận tải quá cảnh đường thủy: Áp dụng cho các phương tiện như tàu, ca nô, sà lan, đầu kéo đường thủy. Mức thu là 500.000 đồng/phương tiện.
Nắm vững các định mức phí và lệ phí thông quan hàng hóa này sẽ giúp các nhà quản lý chuỗi cung ứng tính toán chính xác giá vốn hàng bán, từ đó định giá sản phẩm cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế.
Các trường hợp miễn thu phí và lệ phí thông quan hàng hóa
Một trong những chiến lược tối ưu ngân sách xuất nhập khẩu hiệu quả nhất là khai thác triệt để các chính sách ưu đãi từ Nhà nước. Theo Thông tư 86/2025/TT-BTC, không phải bất cứ hoạt động giao thương nào cũng bị tính phí. Nhằm khuyến khích các hoạt động nhân đạo, ngoại giao và tạo điều kiện cho giao thương vùng biên, Chính phủ quy định miễn hoàn toàn phí hải quan và lệ phí hàng hóa, phương tiện quá cảnh cho các đối tượng sau:
Khối hàng hóa nhân đạo, ngoại giao và quà tặng:
Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại.
Quà tặng dành cho các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức nghề nghiệp, hoặc cá nhân (nằm trong định mức miễn thuế theo quy định).
Quà biếu, quà tặng mang mục đích nhân đạo, từ thiện.
Đồ dùng của các tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng quy chế miễn trừ ngoại giao, cùng với hành lý xách tay mang theo người.
Giao thương của cư dân khu vực biên giới
Nhằm thúc đẩy kinh tế vùng biên mậu, hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới (miễn là nằm trong định mức miễn thuế theo quy định) sẽ không phải đóng phí. Tương tự, phương tiện vận tải của cư dân biên giới đi lại thường xuyên, được cơ quan chức năng quản lý bằng hình thức mở sổ theo dõi mà không cần mở tờ khai hải quan từng lần cũng được miễn lệ phí.
Miễn trừ theo điều ước quốc tế
Bất kỳ hàng hóa, phương tiện vận tải quá cảnh, xuất nhập cảnh nào thuộc phạm vi điều chỉnh của các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, hoặc theo cam kết song phương/đa phương của Chính phủ Việt Nam, đều được hưởng đặc quyền miễn toàn bộ phí và lệ phí.
Nếu doanh nghiệp hoặc tổ chức của bạn thuộc một trong các nhóm trên, hãy chuẩn bị đầy đủ chứng từ minh chứng để tận dụng tối đa quyền lợi hợp pháp này, cắt giảm triệt để các khoản chi phí không cần thiết.
Bài viết hữu ích: Dịch vụ hải quan trọn gói, uy tín tại vận chuyển Thái Hà
Thủ tục nộp phí và lệ phí thông quan hàng hóa
Một lô hàng có thể bị “kẹt” lại tại cảng, sân bay hay cửa khẩu chỉ vì một sai sót nhỏ trong việc đóng phí hải quan. Việc chậm trễ này không chỉ làm phát sinh chi phí lưu kho bãi khổng lồ mà còn ảnh hưởng đến uy tín giao hàng của doanh nghiệp. Do đó, việc thực hiện chuẩn xác thủ tục nộp phí và lệ phí thông quan hàng hóa là kỹ năng sống còn của mọi nhân viên xuất nhập khẩu.
Theo quy định, người nộp phí phải thực hiện nghĩa vụ đóng tiền ngay khi đăng ký tờ khai xuất nhập khẩu, đề nghị cấp sổ ATA, hoặc nộp đơn yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đặc biệt, với các doanh nghiệp lớn phát sinh nhiều tờ khai trong tháng, cơ quan hải quan cho phép đăng ký nộp phí theo tháng (chậm nhất vào ngày mùng 10 của tháng tiếp theo), tạo sự linh hoạt tuyệt vời cho dòng tiền của doanh nghiệp. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về hồ sơ và quy trình nộp:
Hồ sơ yêu cầu
Tùy thuộc vào phương thức thanh toán mà doanh nghiệp lựa chọn (trực tiếp hay điện tử), bộ hồ sơ sẽ được tối giản hóa nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất:
- Đối với hình thức nộp điện tử (Được khuyến khích áp dụng): Hồ sơ cực kỳ đơn giản, chỉ bao gồm 01 chứng từ nộp ngân sách nhà nước được khởi tạo ngay trên các hệ thống ứng dụng điện tử (Cổng thông tin cơ quan thuế, Cổng dịch vụ công quốc gia, hoặc app ngân hàng).
- Đối với hình thức nộp trực tiếp bằng giấy: Người nộp cần chuẩn bị 01 bản gốc chứng từ nộp ngân sách nhà nước. Lưu ý: Nếu doanh nghiệp nộp trực tiếp tại một ngân hàng chưa có hệ thống phối hợp thu ngân sách với cơ quan tài chính, bắt buộc phải lập 02 bản gốc chứng từ, hoặc nộp 1 bản chính kèm 1 bản sao văn bản yêu cầu nộp tiền từ cơ quan có thẩm quyền.
Quy trình thực hiện
Sự phát triển của Hải quan điện tử đã mang lại cho doanh nghiệp nhiều phương thức thanh toán linh hoạt. Dưới đây là hai luồng quy trình thực hiện cơ bản:
Nộp phí theo phương thức điện tử (Tối ưu hóa thời gian – Tiết kiệm chi phí):
Đây là giải pháp hiện đại giúp doanh nghiệp nộp phí 24/7 mà không cần di chuyển. Doanh nghiệp thực hiện thanh toán chuyển khoản không dùng tiền mặt vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách của cơ quan hải quan (mở tại Kho bạc Nhà nước).
Qua Cổng thông tin cơ quan thuế hoặc Cổng dịch vụ công Quốc gia: Người nộp sử dụng tài khoản giao dịch thuế điện tử đã được cấp, đăng nhập vào hệ thống và thao tác lập lệnh nộp phí theo hướng dẫn trên màn hình.
Qua dịch vụ thanh toán của ngân hàng/trung gian thanh toán: Đăng nhập vào Internet Banking/App thanh toán bằng mật khẩu định danh, chọn mục nộp thuế/hải quan và điền thông tin tờ khai để hoàn tất thanh toán chứng từ.
Nộp phí theo phương thức trực tiếp (Truyền thống): Nếu không sử dụng phương thức điện tử, doanh nghiệp có thể nộp bằng tiền mặt hoặc yêu cầu trích nợ tài khoản trực tiếp.
Bước 1: Người nộp mang chứng từ nộp ngân sách hoặc văn bản yêu cầu thu tiền đến nộp trực tiếp tại quầy giao dịch của Kho bạc Nhà nước, ngân hàng thương mại hoặc tổ chức được ủy nhiệm thu.
Bước 2: Cơ quan thu sẽ kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ. Nếu nộp bằng hình thức trích tài khoản, họ sẽ kiểm tra số dư. Nếu hợp lệ, cơ quan sẽ tiến hành thu tiền mặt (hoặc trích tiền) và cấp lại ngay chứng từ nộp ngân sách (biên lai) cho doanh nghiệp.
Bước 3 (Xử lý sự cố): Trong trường hợp số dư tài khoản không đủ để trích nộp, cơ quan thu sẽ thông báo ngay để người nộp lập lại chứng từ hoặc bổ sung tiền vào tài khoản.
Hiểu đúng và làm chuẩn các quy định về phí và lệ phí thông quan hàng hóa theo thông tư 86/2025/TT-BTC không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là giải pháp quản trị rủi ro tuyệt vời cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Nó giúp dòng chảy hàng hóa được xuyên suốt, tối đa hóa lợi nhuận thương mại.
Nếu quy trình khai báo hải quan của bạn trở nên phức tạp, hãy liên hệ với chúng tôi để bộ phận khai thuê hải quan sẽ giúp bạn nhé, liên hệ ngay để được tư vấn hoàn toàn miễn phí:
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ GIAO NHẬN THÁI HÀ
Địa chỉ: Tòa nhà ACCI, số 210 Lê Trọng Tấn, Phường Khương Mai, Quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội
Hotline: 0918.195.679
Email: [email protected].
