Trong bối cảnh thương mại toàn cầu hóa, Trung Quốc hiện đang là đối tác thương mại lớn nhất và là nguồn cung hàng hóa chủ lực cho thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, để hàng hóa được thông quan suôn sẻ, tránh tình trạng tắc biên hay bị cơ quan hải quan giữ lại, việc chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc là yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp và chủ shop kinh doanh. Cùng vận tải GoTHL tìm hiểu những loại chứng từ cần thiết khi vận chuyển hàng sang Trung Quốc nhé.
Các loại giấy tờ cần thiết khi vận chuyển hàng Trung Quốc
Việc vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc về Việt Nam, đặc biệt là theo hình thức chính ngạch, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật của cả hai quốc gia nhằm ngăn chặn buôn lậu và kiểm soát chất lượng hàng hóa. Một bộ hồ sơ đầy đủ không chỉ giúp thông quan nhanh chóng mà còn là cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của chủ hàng khi có tranh chấp xảy ra. Dưới đây là danh sách chi tiết các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc mà bất kỳ nhà nhập khẩu nào cũng cần phải nắm vững:
Hợp đồng ngoại thương (Sale contract)
Đứng đầu trong danh sách các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc chính là hợp đồng ngoại thương (Sales Contract). Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất, ghi nhận sự thỏa thuận giữa người mua (nhà nhập khẩu tại Việt Nam) và người bán (nhà xuất khẩu tại Trung Quốc).

Hợp đồng này xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch quốc tế. Một hợp đồng ngoại thương chuẩn cần thể hiện đầy đủ các nội dung cơ bản sau:
- Thông tin các bên: Tên công ty, địa chỉ, đại diện pháp luật, thông tin liên hệ của người mua và người bán.
- Mô tả hàng hóa: Tên hàng, quy cách phẩm chất, số lượng, đơn giá và tổng giá trị hợp đồng.
- Điều kiện giao hàng (Incoterms): Xác định rõ trách nhiệm về vận chuyển, bảo hiểm và điểm chuyển giao rủi ro (ví dụ: FOB, CIF, EXW…).
- Điều khoản thanh toán: Quy định phương thức thanh toán (T/T, L/C…), đồng tiền thanh toán và thời hạn trả tiền.
- Trách nhiệm và chế tài: Các quy định về phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại nếu hàng hóa hư hỏng hoặc giao chậm.
Hợp đồng ngoại thương là chứng từ bắt buộc phải xuất trình trong bộ hồ sơ hải quan và là căn cứ giải quyết tranh chấp nếu có sự cố phát sinh.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
Nếu hợp đồng là khung pháp lý, thì Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) là chứng từ xác nhận giá trị thực tế của lô hàng. Trong bộ các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc, hóa đơn thương mại đóng vai trò then chốt để cơ quan hải quan xác định trị giá tính thuế nhập khẩu.

Hóa đơn thương mại do người bán phát hành để yêu cầu người mua thanh toán số tiền hàng đã thỏa thuận. Nội dung trên Commercial Invoice cần phải trùng khớp hoàn toàn với hợp đồng và bao gồm các thông tin chi tiết:
- Số và ngày lập hóa đơn.
- Thông tin người bán và người mua.
- Mô tả hàng hóa, số lượng, đơn giá và tổng trị giá (Amount).
- Điều kiện giao hàng và phương thức thanh toán.
Lưu ý quan trọng: Cần phân biệt Hóa đơn thương mại (commercial Invoice) với hóa đơn chiếu lệ (proforma Invoice). Hóa đơn chiếu lệ chỉ mang tính chất báo giá sơ bộ và không có giá trị thanh toán hay khai báo hải quan chính thức như commercial invoice. Việc khai báo sai giá trị trên hóa đơn để trốn thuế có thể dẫn đến việc bị tham vấn giá hoặc xử phạt hành chính nặng nề.
Phiếu đóng gói (Packing List)
Một trong các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc thường bị xem nhẹ nhưng lại cực kỳ quan trọng trong khâu giao nhận thực tế là phiếu đóng gói (Packing List). Đây là bảng kê chi tiết mô tả cách thức hàng hóa được đóng gói trong lô hàng.

Packing List trả lời cho câu hỏi: “lô hàng này được đóng gói như thế nào?”. Chứng từ này cung cấp các thông số kỹ thuật quan trọng giúp người vận chuyển (Forwarder) tính toán không gian xếp hàng và giúp hải quan kiểm hóa dễ dàng:
- Số lượng thùng/kiện hàng, quy cách đóng gói (thùng carton, pallet, bao tải…).
- Trọng lượng tịnh (Net Weight) và trọng lượng cả bì (Gross Weight).
- Kích thước (Dimension – DIM) và thể tích (CBM) của lô hàng.
- Ký mã hiệu (Shipping Marks) trên bao bì.
Tại cảng nhập khẩu, hải quan sẽ dựa vào packing list để kiểm tra thực tế hàng hóa (kiểm hóa) xem có khớp với khai báo hay không. Nếu thông tin về trọng lượng hoặc số lượng trên packing list sai lệch so với thực tế, doanh nghiệp có thể bị phạt hoặc bị giữ hàng để điều tra thêm,.
Vận đơn (Bill of Lading – B/L)
Không thể nhắc đến các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc mà bỏ qua Vận đơn (Bill of Lading). Đây là chứng từ vận tải do hãng tàu hoặc đơn vị vận chuyển phát hành, có chức năng như một bằng chứng xác nhận rằng họ đã nhận hàng từ người gửi để vận chuyển đến người nhận.

Vận đơn có 3 chức năng “quyền lực” trong thương mại quốc tế:
- Biên lai nhận hàng: Xác nhận hàng hóa đã được giao cho người vận chuyển với số lượng và tình trạng như ghi chú.
- Hợp đồng vận chuyển: Là bằng chứng của hợp đồng chuyên chở hàng hóa giữa chủ hàng và hãng vận tải.
- Chứng từ sở hữu hàng hóa: Đây là chức năng quan trọng nhất (đối với vận đơn đường biển gốc). Người nào nắm giữ vận đơn gốc hợp pháp sẽ có quyền sở hữu và định đoạt lô hàng đó.
Trên vận đơn sẽ thể hiện rõ thông tin người gửi (Shipper), người nhận (Consignee), tên tàu, số chuyến, cảng đi (Port of Loading) và cảng đến (Port of Discharge). Hiện nay, để giảm thiểu rủi ro thất lạc và tăng tốc độ xử lý, hình thức vận đơn điện tử hoặc Telex Release ngày càng được sử dụng phổ biến trong các tuyến vận chuyển Trung – Việt.
- Bài viết hữu ích: Các mặt hàng miễn thuế nhập khẩu từ Trung Quốc
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)
Để tối ưu hóa chi phí thuế, Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin – C/O) là “tấm vé vàng” trong danh sách các loại giấy tờ khi vận chuyển hàng Trung Quốc. Đây là văn bản xác nhận hàng hóa có nguồn gốc sản xuất tại một quốc gia cụ thể, trong trường hợp này là Trung Quốc.

Việt Nam và Trung Quốc đều là thành viên của Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA). Do đó, nếu doanh nghiệp cung cấp được C/O Form E hợp lệ, lô hàng nhập khẩu có thể được hưởng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt, thậm chí giảm xuống 0% đối với nhiều mặt hàng.
Lưu ý: C/O Form E phải được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của Trung Quốc và các thông tin trên C/O phải trùng khớp tuyệt đối với Vận đơn, Hóa đơn thương mại và các chứng từ khác. Bất kỳ sai sót nhỏ nào về mô tả hàng hóa, mã HS hay tiêu chí xuất xứ đều có thể khiến C/O bị bác bỏ và doanh nghiệp phải chịu mức thuế nhập khẩu thông thường rất cao.
Ngoài 5 loại giấy tờ cốt lõi kể trên, tùy thuộc vào tính chất đặc thù của từng loại hàng hóa, bộ hồ sơ có thể cần bổ sung thêm:
- Tờ khai hải quan nhập khẩu: Văn bản tổng hợp thông tin để khai báo lên hệ thống điện tử VNACCS.
- Giấy phép nhập khẩu: Dành cho các mặt hàng hạn chế hoặc quản lý chuyên ngành.
- Chứng thư kiểm dịch (Phytosanitary/Veterinary Certificate): Bắt buộc đối với nông sản, thực phẩm, động vật.
- Chứng nhận chất lượng (C/Q) hoặc Hợp quy: Đối với các thiết bị điện tử, máy móc, đồ gia dụng.
Đơn vị vận chuyển Trung Quốc uy tín chuyên nghiệp
Để vận chuyển hàng Trung Quốc đảm bảo nhanh chóng và thuận lợi, thì bạn tìm đến dịch vụ logistics xuất nhập khẩu uy tín và chuyên nghiệp. Với nhiều năm kinh nghiệm xuất nhập khẩu hàng Trung Quốc. Vận tải GoTHL nhận ủy thác xuất khẩu, vận chuyển hàng Trung Quốc.
- Bài viết hữu ích: Dịch vụ vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc về Hà Nội
Chúng tôi luôn tự tin mang đến chất lượng dịch vụ tốt, làm hài lòng khách hàng khó tính. Vận tải GoTHL đã từng phục vụ rất nhiều khách hàng công ty quy mô từ nhỏ đến doanh nghiệp lớn, được đánh giá tốt về chất lượng dịch vụ và nhận được sự tin tưởng hợp tác lâu dài.
Khi sử dụng dịch vụ của chúng tôi bạn nhận được những ưu đãi như:
+ Làm việc chuyên nghiệp, uy tín, nhanh nhạp xử lý các tình huống bất ngờ
+ Thủ tục đơn giản, không yêu cầu giấy tờ rườm rà mất thời gian
+ Hỗ trợ khai báo hải quan, quý khách không phải chi trả chi phí cho dịch vụ này
+ Hỗ trợ khách hàng tận tình từ khi hàng vận chuyển sang Trung Quốc đến khi hàng hóa được nhận an toàn.
+ Cam kết giá cước cạnh tranh trên thị trường, khách hàng chuyển số lượng càng nhiều, càng được ưu tiên về giá cả.
Vì thế, dịch vụ vận chuyển hàng Trung Quốc của GoTHL được nhiều khách hàng lựa chọn và sử dụng.
