Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có mức tiêu thụ bia và đồ uống có cồn hàng đầu thế giới. Chính vì thế, thị trường kinh doanh các loại bia ngoại nhập như bia Đức, bia Bỉ, bia Nhật, hay bia thủ công (craft beer) đang mang lại cơ hội sinh lời khổng lồ cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, vì là đồ uống có cồn phục vụ trực tiếp cho con người, bia thuộc nhóm hàng hóa bị quản lý vô cùng chặt chẽ bởi các cơ quan nhà nước. Trong bài viết này vận tải Thái Hà xin chia sẻ đến quý vị quy trình thủ tục nhập khẩu bia, xác định mã hs, tính thuế nhập khẩu và những lưu ý nhập khẩu mặt hàng này vào Việt Nam. Tìm hiểu bài viết ngay dưới đây nhé.
Chính sách nhập khẩu bia
Yếu tố đầu tiên quyết định sự thành bại của một chuyến hàng chính là hành lang pháp lý. Rất may mắn, theo quy định hiện hành, mặt hàng bia không nằm trong danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc hạn chế nhập khẩu vào Việt Nam. Doanh nghiệp có giấy phép đăng ký kinh doanh ngành nghề phù hợp đều có thể nhập khẩu bình thường.
Tuy nhiên, thủ tục nhập khẩu bia các loại lại phức tạp hơn hàng hóa thông thường rất nhiều vì nó thuộc diện quản lý chuyên ngành của bộ công thương. Theo quyết định số 4755/QĐ-BCT và nghị định 38/2012/NĐ-CP, khi tiến hành nhập khẩu, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện các bước sau:
- Phải làm thủ tục đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) nhà nước trước khi thông quan.
- Phải làm thủ tục tự công bố hợp quy hoặc công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm trước khi đưa sản phẩm ra tiêu thụ trên thị trường.
- Hàng hóa phải được dán tem, nhãn mác phụ theo đúng quy định pháp luật.
Xác định mã HS bia các loại
Mã HS (Harmonized System) là dãy số định danh hàng hóa dùng chung trên toàn thế giới. Xác định đúng mã HS là bước đi mang tính quyết định trong thủ tục nhập khẩu bia các loại, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến mức thuế suất và các chính sách quản lý đi kèm.
Căn cứ vào biểu thuế xuất nhập khẩu, mặt hàng bia được phân loại vào chương 22: Đồ uống, rượu và giấm. Cụ thể thuộc nhóm 2203 (bia sản xuất từ malt) và 2202 (bia không cồn). Dưới đây là bảng mã HS chi tiết bạn cần nắm:
- Mã HS 22029100: Bia không cồn.
- Mã HS 22030011: Bia đen hoặc bia nâu, có nồng độ cồn không quá 5,8% tính theo thể tích.
- Mã HS 22030019: Bia đen hoặc bia nâu loại khác.
- Mã HS 22030091: Bia khác sản xuất từ malt (kể cả bia ale), có nồng độ cồn không quá 5,8%.
- Mã HS 22030099: Bia khác sản xuất từ malt, loại khác.
Rủi ro khi áp sai mã HS: Nếu doanh nghiệp khai báo sai mã HS, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu trì hoãn thông quan để xác minh, gây chậm trễ chuỗi cung ứng. Nguy hiểm hơn, theo nghị định 128/2020/NĐ-CP, hành vi khai sai mã HS làm thiếu hụt tiền thuế có thể khiến doanh nghiệp bị phạt ít nhất 2.000.000 VNĐ và cao nhất lên tới gấp 3 lần số tiền thuế gian lận.
Thuế nhập khẩu bia
Trong thủ tục nhập khẩu bia các loại, biểu thuế là rào cản tài chính lớn nhất mà doanh nghiệp phải vượt qua. Khác với các mặt hàng thông thường, bia là đồ uống có cồn nên bị đánh thuế rất nặng. Cụ thể, doanh nghiệp sẽ phải hoàn thành nghĩa vụ với 3 loại thuế sau:
- Thuế nhập khẩu: Mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi thông thường cho mặt hàng bia lên tới 35%. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp nhập khẩu từ các quốc gia có ký hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam (như khối ASEAN, Trung Quốc, EU, Anh…) và cung cấp được giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ, mức thuế này có thể được giảm sâu xuống còn 0%.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB): Đây là khoản thuế khổng lồ nhất, hiện được áp dụng ở mức 65% đối với tất cả các loại bia.
- Thuế giá trị gia tăng (VAT): Được tính ở mức 8% hoặc 10% tùy theo từng thời kỳ và mã HS cụ thể.
Cách tính thuế: Trị giá tính thuế là trị giá CIF (giá trị hàng hóa cộng chi phí vận chuyển, bảo hiểm về đến cảng Việt Nam). Các loại thuế sẽ được tính gộp và cộng dồn vào giá vốn hàng bán, đòi hỏi doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ bài toán tài chính trước khi nhập hàng.
Bộ hồ sơ làm thủ tục nhập khẩu
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt chứng từ sẽ quyết định tốc độ thông quan của lô hàng. Căn cứ theo khoản 2 điều 16 thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi thông tư 39/2018/TT-BTC), một bộ hồ sơ tiêu chuẩn để làm thủ tục nhập khẩu bia các loại nộp cho cơ quan hải quan bao gồm:
- Tờ khai hải quan hàng hóa nhập khẩu.
- Hóa đơn thương mại (commercial invoice).
- Phiếu đóng gói hàng hóa (packing list).
- Vận tải đơn (bill of lading / airway bill).
- Hợp đồng thương mại (sales contract).
- Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) – Dùng để hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu 0%.
- Bản công bố vệ sinh ATTP và chứng nhận đạt kiểm tra ATTP nhập khẩu.
Bên cạnh đó, vì bia chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, doanh nghiệp cần chuẩn bị thêm Hồ sơ khai thuế TTĐB bao gồm: Tờ khai thuế TTĐB, bảng kê hóa đơn và bảng kê thuế TTĐB được khấu trừ (nếu có).
Hồ sơ công bố ATTP
Khâu khó nhằn nhất và mất nhiều thời gian nhất trong thủ tục nhập khẩu bia các loại chính là làm Công bố an toàn thực phẩm. Theo nghị định 15/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành bước này trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Để thực hiện, bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ gồm:
- Bản tự công bố sản phẩm.
- Giấy phép lưu hành tự do (certificate of fee sale – CFS) hoặc chứng nhận xuất khẩu (certificate of exportation) hoặc chứng nhận sức khỏe (health certificate) do nước xuất khẩu cấp.
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm (test report) của sản phẩm trong thời hạn 12 tháng.
- Bảng phân tích thành phần của nhà sản xuất (certificate of analysis – CoA).
- Bản sao chứng chỉ HACCP hoặc ISO 22000 của nhà máy sản xuất (nếu có).
- Mẫu sản phẩm thực tế và nhãn mác sản phẩm (hoặc bản thiết kế nhãn phụ tiếng Việt).
- Giấy phép đăng ký kinh doanh có ngành nghề kinh doanh bia rượu.
Việc làm công bố ATTP thường mất từ 7 đến 30 ngày làm việc. Do đó, doanh nghiệp nên nhập mẫu về trước bằng đường hàng không chuyển phát nhanh để làm xét nghiệm và công bố, tránh trường hợp lô hàng chính cập cảng mà chưa có công bố, dẫn đến mất chi phí lưu kho bãi khổng lồ.
Quy trình làm thủ tục nhập khẩu bia
Một khi đã cầm trong tay bản Công bố ATTP, doanh nghiệp hoặc đơn vị Forwarder đại diện sẽ tiến hành quy trình thủ tục nhập khẩu bia các loại qua 4 bước chuẩn mực trên hệ thống hải quan điện tử:
Bước 1: Khai truyền tờ khai hải quan
Sau khi có đầy đủ chứng từ xuất nhập khẩu (invoice, packing list, bill, C/O…), người khai hải quan sẽ tiến hành nhập liệu và truyền tờ khai lên phần mềm hải quan điện tử VNACCS. Việc khai báo phải được thực hiện chậm nhất trong 30 ngày kể từ ngày hàng cập cảng để tránh bị phạt. Đồng thời, doanh nghiệp tiến hành đăng ký kiểm tra ATTP nhà nước cho lô hàng trên hệ thống Một cửa quốc gia.
Bước 2: Mở tờ khai và kiểm tra ATTP thực tế
Hệ thống sẽ trả về kết quả phân luồng tờ khai (xanh, vàng hoặc đỏ). Doanh nghiệp mang hồ sơ giấy xuống chi cục hải quan cửa khẩu để tiến hành mở tờ khai trong thời hạn 15 ngày. Lúc này, cơ quan kiểm tra ATTP sẽ xuống trực tiếp cảng để lấy mẫu bia thực tế kiểm nghiệm.
Bước 3: Thông quan lô hàng
Nếu hồ sơ hợp lệ và có chứng thư xác nhận đạt yêu cầu kiểm tra ATTP, cán bộ hải quan sẽ duyệt thông quan tờ khai. Lúc này, doanh nghiệp có trách nhiệm nộp đầy đủ 3 loại thuế (nhập khẩu, VAT, TTĐB) vào ngân sách nhà nước.
Bước 4: Kéo hàng về kho
Sau khi hoàn tất nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp tiến hành đổi lệnh, thanh lý tờ khai và điều động xe tải chở các container bia về kho bảo quản. Trước khi tung ra thị trường, các lon/chai bia bắt buộc phải được dán nhãn phụ tiếng Việt đầy đủ thông tin.
Những lưu ý khi nhập khẩu bia
Với đặc thù của ngành hàng F&B có cồn, để tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế rủi ro pháp lý khi làm thủ tục nhập khẩu bia các loại, bạn cần khắc cốt ghi tâm những lưu ý sống còn sau:
Tối ưu thuế quan bằng C/O: Thuế nhập khẩu và thuế TTĐB của bia là cực kỳ cao. Hãy luôn yêu cầu nhà cung cấp tại quốc gia xuất khẩu cung cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) chuẩn form Hiệp định để được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt (thường là 0%), giúp giảm thiểu đáng kể giá vốn.
Tuân thủ quy định dán nhãn: Hàng hóa khi về đến cảng phải có tem nhãn gốc. Đặc biệt khi phân phối, nhãn phụ tiếng Việt phải thể hiện rõ: Định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần, thông tin cảnh báo, xuất xứ và tên đơn vị chịu trách nhiệm nhập khẩu.
Chuẩn bị pháp lý sớm: Không nên đợi hàng cập cảng mới bắt đầu làm tự công bố sản phẩm. Việc này sẽ tốn rất nhiều thời gian lưu bãi. Hãy ưu tiên làm công bố ATTP hoàn thiện từ trước.
Bài viết hữu ích: Thủ tục nhập khẩu nước giải khát về Việt Nam
Nhìn chung, thủ tục nhập khẩu bia các loại là một chuỗi quy trình mang tính chuyên môn cao, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về luật pháp, thuế quan và các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng an toàn thực phẩm. Sự sai sót ở bất kỳ khâu nào, từ việc áp sai mã HS, thiếu chứng từ C/O đến chậm trễ làm kiểm tra ATTP đều có thể khiến doanh nghiệp chịu thiệt hại nặng nề. Nếu quý doanh nghiệp có nhu cầu nhập khẩu bia nhưng gặp khó khăn về thủ tục hải quan hoặc vận chuyển, đừng ngần ngại liên hệ với vận tải Thái Hà. Chúng tôi sẵn sàng tư vấn miễn phí nhanh chóng.
