Trong bối cảnh thương mại toàn cầu phát triển mạnh mẽ, việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng và logistics đã trở thành bài toán sống còn đối với mọi doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong đó, chi phí vận chuyển đóng vai trò cốt lõi, quyết định trực tiếp đến giá thành sản phẩm và biên độ lợi nhuận của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, giữa ma trận các loại cước phí, phụ phí và phương thức vận tải khác nhau, làm thế nào để dự toán chính xác ngân sách. Hãy cùng vận tải Thái Hà tìm hiểu về cách tính chi phí vận chuyển hàng hóa phổ biến hiện nay nhé.
Quy định cách tính chi phí vận chuyển hàng
Chi phí vận chuyển (hay cước phí vận chuyển) là khoản tiền mà khách hàng có nghĩa vụ chi trả cho các đơn vị vận tải để họ thực hiện việc chuyển giao lô hàng từ điểm xuất phát đến đích đến theo đúng yêu cầu đã thỏa thuận. Trong thực tế, chi phí vận chuyển ở mỗi đơn vị sẽ có các biểu phí và cách tính khác nhau tùy thuộc vào chiến lược kinh doanh của họ. Tuy nhiên, cách tính chi phí vận chuyển hàng hóa quốc tế luôn phải tuân thủ một nguyên tắc bất di bất dịch: dựa vào khối lượng hàng hóa và phương thức vận chuyển được lựa chọn. Dưới đây là các phân loại hàng hóa cơ bản để áp dụng công thức tính chuẩn nhất:
Hàng hóa thông thường, nhỏ gọn
Đối với các loại hàng hóa thông thường, đồ dùng cá nhân, thư từ hay tài liệu hồ sơ, quy trình tính cước diễn ra rất đơn giản. Hàng hóa sẽ được cân trực tiếp tại điểm tiếp nhận để lấy khối lượng.
- Tính theo đơn giá mặc định: Áp dụng cho các bưu phẩm có tính chất đặc thù. Ví dụ: một bộ hồ sơ gửi đi quốc tế có phí vận chuyển mặc định là 15.000 VNĐ.
- Tính theo khối lượng: Đối với hàng hóa thông thường, phí vận chuyển được tính theo công thức: Khối lượng thực tế x Đơn giá. (Ví dụ thực tế: nếu kiện hàng của bạn có khối lượng thực là 10 kg và đơn giá vận chuyển là 21.000 VNĐ/kg, thì tổng cước vận chuyển sẽ là: 10 x 21.000 = 210.000 VNĐ).
Hàng hóa cồng kềnh, hàng nặng
Khi vận chuyển các mặt hàng có khối lượng nặng, kích thước cồng kềnh như tủ quần áo, bàn ghế, thiết bị máy móc công nghiệp, chúng sẽ chiếm một diện tích cực kỳ lớn trong khoang chứa. Lúc này, bạn không thể chỉ đặt lên cân để tính phí mà bắt buộc phải sử dụng khái niệm trọng lượng thể tích (hay trọng lượng quy đổi).
Theo chuẩn quốc tế, cước phí của hàng cồng kềnh sẽ được tính bằng cách so sánh giữa khối lượng thực tế và Trọng lượng quy đổi. Giá trị nào lớn hơn thì phí vận chuyển sẽ được tính dựa trên giá trị đó.
- Công thức trọng lượng quy đổi (Kg) = (chiều dài x chiều rộng x chiều cao) (cm) / 5000.
- Công thức tính phí = Trọng lượng áp dụng x đơn giá.
- Ví dụ: Bạn có kiện hàng dài 50cm, rộng 50cm, cao 60cm, cân nặng thực tế chỉ 20 Kg. Trọng lượng quy đổi sẽ là: (50 x 50 x 60) / 5000 = 30 Kg. Vì 30 Kg lớn hơn 20 Kg, đơn vị vận chuyển sẽ thu phí của bạn dựa trên mức 30 Kg).
Hàng lô ghép LCL, nguyên container LCL
Đối với những đơn hàng thương mại số lượng lớn, hàng lô ghép (LCL), việc đóng thùng và tính theo mét khối (CBM) là phương án tối ưu nhất.
- Công thức tính số mét khối hàng (CBM) = (chiều dài x chiều rộng x chiều cao) (m) x Số thùng.
Tùy vào phương thức vận tải, hệ số quy đổi từ CBM sang Kg sẽ khác nhau để tính cước:
- Đường hàng không: 1 CBM tương đương 167 Kg.
- Đường bộ: 1 CBM tương đương 333 Kg.
- Đường biển: 1 CBM tương đương 1000 Kg. (Ví dụ: Lô hàng của bạn gồm 5 thùng, mỗi thùng kích thước dài 1,5m, rộng 2m, cao 2,5m. Số CBM = (1,5 x 2 x 2,5) x 5 = 37,5 CBM).
Áp dụng tính phí vận chuyển theo từng phương thức
Để làm chủ cách tính chi phí vận chuyển hàng hóa quốc tế, bạn cần hiểu rõ cơ chế áp giá riêng biệt của 4 phương thức vận tải phổ biến nhất hiện nay.
Cách tính chi phí vận chuyển hàng bằng đường bộ
Vận tải đường bộ thông qua hệ thống xe khách, ô tô tải, xe đầu kéo hay rơ mooc luôn được ưa chuộng nhờ tính linh hoạt cực cao, chi phí rẻ và đáp ứng đa dạng nhu cầu giao nhận tận nơi.
- Đối với hàng lẻ: Cước phí thường được tính dựa trên Khối lượng thực tế (Gross Weight) hoặc Trọng lượng quy đổi từ kích thước kiện hàng (như đã hướng dẫn ở trên).
- Đối với hàng lô, hàng nguyên container: Chi phí sẽ được tính theo số khối (CBM). Nhà xe thường áp dụng đơn giá trực tiếp trên số mét khối thay vì phải quy đổi sang Kg.
Cách tính chi phí vận chuyển hàng bằng đường biển
Đường biển là xương sống của thương mại quốc tế, đặc biệt phù hợp cho các lô hàng siêu trường, siêu trọng và số lượng khổng lồ. Chi phí đường biển thường không cố định mà biến động theo khoảng cách và khối lượng. Công thức tính sẽ dựa trên thể tích lô hàng (dài x rộng x cao x số lượng = CBM).
Chuẩn quốc tế phân loại cước đường biển như sau:
- Hàng hóa nhẹ: Nếu 1 tấn hàng có thể tích >= 3 CBM, phí vận chuyển sẽ được áp dụng theo bảng giá CBM.
- Hàng hóa nặng, cồng kềnh: Nếu 1 tấn hàng có thể tích < 3 CBM, phí vận chuyển sẽ được áp dụng theo bảng giá Kg.
Cách tính chi phí vận chuyển hàng bằng đường hàng không
Đây là giải pháp vàng cho những lô hàng cần tốc độ thần tốc, thời gian vận chuyển ngắn, hàng giá trị cao hoặc có khối lượng nhẹ. Cách tính chi phí vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường hàng không tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định của hiệp hội vận tải hàng không Quốc tế (IATA).
- Công thức cơ bản: Đơn giá x Khối lượng hàng hóa áp dụng. Trong đó, hệ thống sẽ so sánh giữa Trọng lượng thực tế (AW) và Trọng lượng quy đổi từ thể tích (DW). Nếu Trọng lượng quy đổi > Khối lượng thực tế, phí tính theo Trọng lượng quy đổi và ngược lại. Nếu hàng hóa đã tính theo số khối CBM, có thể quy đổi trực tiếp sang Kg (1 CBM = 167 Kg) để áp dụng bảng giá Kg.
Cách tính chi phí vận chuyển hàng bằng đường sắt
Dù ít phổ biến hơn trong giao thương xuyên lục địa, đường sắt lại cực kỳ hiệu quả cho các tuyến vận chuyển qua biên giới đất liền (như Việt – Trung), phù hợp với hàng nặng, cồng kềnh trên khoảng cách ngắn. Theo Thông tư 83/2014 của Bộ Giao thông Vận tải, chi phí đường sắt được tính như sau:
- Hàng lẻ: Khối lượng dưới 20kg tính theo khối lượng thực. Từ 20kg trở lên, phần khối lượng lẻ dưới 5kg sẽ được làm tròn và tính thành 5kg.
- Hàng nguyên toa: Chi phí được khoán và tính toán dựa theo trọng tải kỹ thuật của toa tàu.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển hàng hóa
Trên thực tế, cách tính chi phí vận chuyển hàng hóa quốc tế không chỉ là những công thức toán học khô khan. Tổng hóa đơn bạn phải trả còn bị chi phối mạnh mẽ bởi 3 yếu tố ngoại cảnh sau đây.
Số lượng hàng hóa
Đây là biến số tác động mạnh nhất đến bài toán chi phí. Nguyên lý chung của ngành logistics là: Số lượng hàng hóa gửi đi càng nhiều thì tổng chi phí vận chuyển sẽ càng cao. Tuy nhiên, khối lượng càng lớn thì đơn giá trên mỗi Kg/CBM thường sẽ được chiết khấu rẻ hơn. Do đó, doanh nghiệp cần cân nhắc, gom hàng khéo léo và chọn đúng đơn vị vận tải để tránh lãng phí ngân sách.
Khoảng cách vận chuyển
Độ dài chặng đường tỷ lệ thuận với cước phí. Khoảng cách vận chuyển càng xa, cước phí đội lên càng cao. Khoảng cách tính cước tối thiểu thường được quy định là 1m, tính theo Km thực tế. Sự gia tăng chi phí này là để bù đắp cho lượng nhiên liệu tiêu hao lớn, hao mòn phương tiện, chi phí cầu đường và đặc biệt là rủi ro trên hành trình dài. Các tài xế và hãng tàu phải đảm bảo cam kết an toàn cho hàng hóa trong thời gian dài hơn, do đó phí dịch vụ chắc chắn sẽ cao hơn.
Loại hàng hóa vận chuyển
Mỗi mặt hàng mang một đặc tính rủi ro riêng, dẫn đến mức phí bảo hiểm và vận chuyển khác biệt:
- Hàng tiêu dùng, thực phẩm khô: Rất dễ vận chuyển, rủi ro tổn thất thấp nên cước phí thường rẻ nhất.
- Hàng dễ vỡ (thủy tinh, gốm sứ): Đòi hỏi quy cách đóng gói chống sốc đặc biệt, bốc xếp cẩn thận nên giá cước sẽ bị đẩy lên cao hơn.
- Thiết bị điện tử, điện lạnh: Là những mặt hàng giá trị cao, dễ hư hỏng nếu va đập. Quá trình lưu kho và vận chuyển đòi hỏi thiết bị chuyên dụng, quy trình khoa học, nghiêm ngặt nên cước phí của nhóm hàng này luôn ở mức cao nhất.
Bài viết hữu ích: Các loại phí vận tải đường biển
Vận tải Thái Hà – Đơn vị vận chuyển hàng giá rẻ, uy tín
Hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải nội địa và quốc tế, vận tải Thái Hà tự tin dẫn đầu trong lĩnh vực Logistics trong nước và quốc tế. Cung cấp các dịch vụ order như mua hộ hàng, thanh toán hộ, dịch vụ hải quan, vận chuyển hàng, kho bãi. Chúng tôi luôn đáp ứng được mọi nhu cầu khắt khe của thị trường, với dịch vụ chúng tôi khách hàng sử dụng dịch vụ uy tín, chuyên nghiệp đi kèm với quy trình thông minh, thủ tục đơn giản.
Trên đây là những thông tin về cách tính chi phí vận chuyển quốc tế, nếu có thắc mắc hỗ trợ về các công thức tính chi phí vận chuyển hàng hóa quốc tế thì liên hệ ngay với chúng tôi.
